بلاگنئون

ڊونلڊ ٽرمپ خلاف دنيا ۾ احتجاج: رجيم تبديليءَ جو مطالبو

آمريڪا سميت، دنيا جي مختلف ملڪن ۾ ماڻهن ايران مٿان جنگ مڙهڻ جي خلاف “نو ڪنگس” ريليون ۽ مظاهرا شروع ڪيا آهن، جنهن ۾ لکين ماڻهن شرڪت ڪئي آهي. يونان، اٽلي، فرانس، اسپين، جرمني، هالينڊ ۽ آسٽريليا ۾ مظاهرين ڊونلڊ ٽرمپ خلاف نعرا هنيا ۽ جنگ جي خاتمي جو مطالبو ڪيو. ايران ۽ حزب الله پاران اسرائيل تي حملن ۾ وڏي پئماني تي نقصان کانپوءِ، اسرائيل ۾ به جنگ مخالف مظاهرا ڪيا ويا، جنهن ۾ اسرائيلي شهرين جنگ جي خاتمي جو مطالبو ڪيو. تل ابيب ۾ 1,500 اسرائيلين جنگ جي خلاف احتجاجي ريلي ڪڍي. ان موقعي تي اسرائيلي سيڪيورٽي اهلڪارن مظاهرين تي حملو ڪيو. اسرائيلي پوليس جنگ مخالف بينر ۽ پوسٽر ڦاڙي ڇڏيا ۽ 18 ماڻهن کي گرفتار ڪيو. ان کان علاوه، آمريڪا ۾ ايران جنگ جي خلاف وڏي پيماني تي نو ڪنگس مظاهرا ڪيا ويا ۽ ٽرمپ انتظاميا خلاف مختلف شهرن ۾ ريليون ڪڍيون ويون. نو ڪنگس جي مظاهري ۾ آمريڪي سينيٽر برني سينڊرز چيو ته آمريڪي صدر ٽرمپ سڄي دنيا کي بحران ۾ وجهي رهيو آهي. اڄ اسان جو پيغام آهي ته ڪو به بادشاهه نه هجي. اسان پنهنجي ملڪ ۾ آمريت نٿا چاهيون. هڪ شخص ملڪ جو قانون پنهنجي هٿن ۾ ورتو آهي. برني سينڊرز چيو ته آمريڪي تاريخ ۾ اڳ ڪڏهن به ڪنهن طاقت جو ايترو غلط استعمال نه ڪيو آهي. اسان سان عراق جنگ بابت ڪوڙ ڳالهايو ويو، اڄ اسان سان ايران خلاف جنگ بابت ڪوڙ ڳالهايو پيو وڃي. ايران خلاف جنگ اسرائيلي وزيراعظم شروع ڪئي هئي. هڪ خود مختيار ملڪ خلاف هڪ ناانصافي جنگ شروع ڪري بين الاقوامي قانون جي ڀڃڪڙي ڪئي پئي وڃي. آمريڪي سينيٽر چيو ته غزه ۾ هزارين ماڻهو مارجي ويا، غزه کي ملبي جو ڍير بڻايو ويو ۽ ايران ۾ هيستائين ٻه هزار شهري مارجي ويا آهن. هن چيو ته آمريڪي ٽيڪس ڏيندڙن جي پئسن سان اسرائيل کي هٿيارن جي فراهمي بند ڪئي وڃي، ٽرمپ ڪوڙ ڳالهائي ايران خلاف جنگ ۾ آمريڪي ٽيڪس ڏيندڙن جي پئسن کي ضايع ڪري رهيو آهي. سينيٽر برني سينڊرز چيو ته ايران خلاف جنگ فوري طور تي بند ڪئي وڃي، ٽيڪس ڏيندڙن جو پئسو تعليم، صحت ۽ سستي گهرن جي تعمير تي خرچ ڪيو وڃي. ميڊيا رپورٽن موجب اڄ آمريڪا ۾ 7 ملين ماڻهن روڊن تي مظاهرو ڪيو. آمريڪا جي 3,000 شهرن ۾ مظاهرا ٿي رهيا آهن. آمريڪي ميڊيا موجب احتجاج ڪندڙن جو صرف هڪ ئي پيغام هو بادشاهت ناقابل قبول آهي. آمريڪي ميڊيا موجب آچر تي به آمريڪا جي 50 رياستن ۾ 3,200 احتجاج ڪيا ويا. اهو ياد رکڻ گهرجي ته آمريڪا ۾ نو ڪنگس تحريڪ ڊونلڊ ٽرمپ خلاف هڪ احتجاجي مهم آهي، جيڪا 2025 ۾ صدر جي حيثيت سان سندس ٻئي دور کان وٺي سڀ کان وڌيڪ نمايان عوامي مزاحمت طور سامهون آئي آهي. هڪ سال کان به گهٽ عرصي ۾ هي ٽيون ڀيرو آهي جو تحريڪ وڏي پيماني تي روڊن تي نڪتي آهي، جيڪا آمريڪا ۾ وڌندڙ سياسي ورڇ ۽ عوامي بيچيني کي ظاهر ڪري ٿي. احتجاج ڪندڙ حڪومت تي قانون جي ڀڃڪڙي ۽ سخت پاليسين جو الزام لڳائي رهيا آهن. ڇو ته ايران سان هڪ مهيني جي جنگ کانپوءِ، آمريڪي صدر ٽرمپ کي هاڻي هڪ تمام سخت ۽ فيصلو ڪندڙ انتخاب کي منهن ڏيڻو پوندو يا ته هڪ ممڪن طور تي ڪمزور معاهدي سان جنگ مان نڪرڻو پوندو يا فوجي ڪارروائي وڌائي هڪ ڊگهي ۽ مهانگي جنگ جو خطرو کڻندو جيڪو سندس صدارت کي گهيرو ڪري سگهي ٿو. مغربي نيوز ايجنسي رائٽرز جي مطابق، ٽرمپ توانائي جي وڌندڙ عالمي قيمتن ۽ عوامي منظوري جي درجابندي ۾ گهٽتائي سان وڌندڙ بحران کي منهن ڏيڻ جي ڪوشش ڪري رهيو آهي. ايران جي انتقامي ڪاررواين خليج جي تيل ۽ گئس جي ترسيل کي متاثر ڪيو آهي ۽ هرمز جي اهم آبنائي تقريبن بند ٿي چڪي آهي، جيڪا عالمي معيشت کي سخت ڌڪ رسائي رهي آهي. تجزيه نگارن جي مطابق مکيه سوال اهو آهي ته ڇا ٽرمپ جنگ کي ختم ڪرڻ جي ڪوشش ڪندو يا ان کي وڌيڪ وڌائڻ جي ڪوشش ڪندو. نقاد ان کي پسند جي جنگ قرار ڏئي رهيا آهن جنهن عالمي توانائي جي فراهمي کي سخت متاثر ڪيو آهي. ٽرمپ انتظاميه ايران سان بيڪ چينل سفارتڪاري ذريعي ڳالهين جي ڪوشش ڪري رهي آهي، جنهن ۾ پاڪستان ذريعي 15 نقطن جو امن منصوبو موڪلڻ شامل آهي. بهرحال اڃان تائين ڪوبه واضح امڪان ناهي ته ڪي معنيٰ خيز ڳالهيون ڪامياب ٿينديون. اڳوڻي آمريڪي انٽيليجنس آفيسر جونٿن پينڪوف جي مطابق صدر ٽرمپ وٽ جنگ کي ختم ڪرڻ لاءِ سٺا آپشن نه آهن ۽ مسئلو اهو آهي ته ان بابت ڪا وضاحت ناهي. وائيٽ هائوس چوي ٿو ته مهم تڏهن ختم ٿيندي جڏهن صدر اعلان ڪندو ته جنگ جا مقصد حاصل ڪيا ويا آهن. آمريڪا ظاهري طور تي وڌيڪ فوجي طاقت مقرر ڪري رهيو آهي ۽ ايران کي خبردار ڪري رهيو آهي ته جيڪڏهن اهو مطالبن جي تعميل نه ڪندو ته حملا تيز ٿي سگهن ٿا، جن ۾ زميني فوج به شامل آهي. بهرحال ماهرن جي مطابق يمن جي حملي کانپوءِ اها جنگ ڊگهي ٿي سگهي ٿي ۽ آمريڪي عوام ۾ عدم اطمينان وڌائي سگهي ٿي. آمريڪا لاءِ هڪ ممڪن حڪمت عملي پڻ تجويز ڪئي پئي وڃي ته هو هڪ آخري وڏو هوائي حملو ڪري، جنهن کي آپريشن ايپڪ فيوري سڏيو ويندو آهي ته جيئن ايران جي فوجي صلاحيت کي وڌيڪ نقصان پهچائي سگهجي ۽ پوءِ فتح جو اعلان ڪري ۽ جنگ ختم ڪري سگهجي، پر جيستائين آبنائي هرمز مڪمل طور تي کليل نه آهي، اهڙي ڪاميابي کي شڪ سمجهيو ويندو. ٽرمپ جي سڀ کان وڏي غلطي ايران جي جواب جي اڳڪٿي ڪرڻ ۾ سندس ناڪامي چيو ويندو آهي. ايران اسرائيل ۽ خليج ملڪن کي ميزائيلن ۽ ڊرون حملن سان نشانو بڻايو آهي، جنهن سان دنيا جي تيل جي تقريبن پنجين حصي جي سپلاءِ متاثر ٿي آهي. واشنگٽن جي هڪ ٿنڪ ٽينڪ ماهر مطابق: “ايران جو خيال آهي ته هو پنهنجي مخالفن کان وڌيڪ وقت تائين دٻاءُ برداشت ڪري سگهي ٿو  ۽ اهي صحيح به هوندا. آمريڪا ۾ هن جنگ لاءِ عوامي حمايت ڪمزور آهي. راءِ شماري موجب، ٽرمپ جي منظوري جي درجابندي 36 سيڪڙو تائين گهٽجي وئي آهي، جيڪا سندس موجوده دور جي گهٽ ترين سطح آهي. ايندڙ مڊٽرم چونڊن کي نظر ۾ رکندي ريپبلڪن اڳواڻن ۾ پڻ خدشا وڌي رهيا آهن. ڪانگريس جي ڪجهه ميمبرن انتظاميه تي تنقيد ڪندي چيو آهي ته انهن کي جنگ جي نوعيت ۽ مقصدن بابت مڪمل طور تي بريفنگ نه ڏني وئي آهي. ٽرمپ جو 15 نقطن وارو منصوبو ايران لاءِ ناقابل قبول آهي. ڇاڪاڻ ته ان ۾ ان جي ايٽمي پروگرام کي ختم ڪرڻ، ان جي ميزائيل صلاحيتن کي محدود ڪرڻ، علاقائي گروپن سان لاڳاپا ختم ڪرڻ ۽ آبنائي هرمز جي ڪنٽرول کي ڇڏڻ جهڙا مطالبا شامل آهن. ايران جواب ۾ پنهنجا پنج سخت شرط پيش ڪيا آهن. جنهن سان وڌيڪ پيچيدگيون پيدا ٿيون آهن. ڇاڪاڻ ته آمريڪي ۽ اسرائيلي حملي ۾ مارجي ويل ايراني اڳواڻن جي جاءِ تي وڌيڪ سخت گير شخصيتون اچي ويون آهن جيڪي ٽرمپ تي ڀروسو نٿيون ڪري سگهن. اسرائيل کي ڊپ آهي ته ٽرمپ اهڙي معاهدي تي راضي نه ٿيندو جيڪو ايران خلاف ان جي ڪارروائي کي محدود ڪري.