صدر آصف علي زرداري ڪجهه ڏينهن اڳ بلوچستان جي پنهنجن ايم پي ايز جو اجلاس منعقد ڪيو، جنهن ۾ مبينا طور تي اڍائي سالن جي حڪومتي فارمولي جي مستقبل تي بحث ڪيو ويو. هتي اهي ئي منظر نظر آيا جيڪي چونڊن کان اڳ نواز شريف جي سيرينا هوٽل جرڳي ۾ نظر آيا هئا. اهي ئي ساڳيا منظر جيڪي هڪ ڀيرو تڏهن نظر آيا هئا جڏهن وائسراءِ جي رٿ کي سردارن ڇڪيو هو. اسان جا ڪجهه سردار ميان محمد نواز شريف جي رٿ ۾ کٽي ويا هئا، ڪجهه هاڻي زرداري جي رٿ ۾ شامل ٿيڻ لاءِ تيار آهن. مون کي خبر ناهي ته اها ڪنهن جي شرارت هئي جو علائقي جي سردار فيصل خان جمالي جي زرداري صاحب کي سجدو ڪندي تصوير ڪڍي ۽ عام ڪئي وئي، جيڪا هاڻي سوشل ميڊيا تي وائرل ٿي چڪي آهي ۽ هر طرف کان سندس مذاق اڏايو پيو وڃي. مان ان تي هلڪو تبصرو ڪيو ته اهي خانداني روايت تحت ملڻ لاءِ سجدو ڪري رهيا هئا ۽ انهن جا ۽ اسان جا پنهنجا دانشور محافظ، جيڪي سرداري نظام سان پيار ڪندا هئا، انهن جي دفاع ۾ ٽپي پيا ۽ ان کي ثقافت ۽ روايت کي بچائڻ جو معاملو قرار ڏنو. ان کي هڪ لمحي لاءِ قبول ڪريون ٿا ته اهي ثقافت ۽ روايت جي تحفظ ۾ ائين ڪري رهيا آهن، تنهنڪري انهن ثقافت جي عاشقن لاءِ سوال اهو آهي ته روايت جي حفاظت تڏهن ڇو نه ٿي ڪئي وڃي جڏهن اهي پنهنجي پيءُ جي عمر جي هارين ۽ مزدورن سان ملن ٿا؟ اهي انهن سان هٿ ملائڻ به پسند نٿا ڪن. بلوچ روايت بزرگن سان ملڻ لاءِ جهڪڻ آهي، جڏهن ته سرداري روايت ۾، صرف انهن سان ملڻ لاءِ جهڪڻ جي روايت آهي جيڪي طاقتور آهن ۽ اعليٰ عهدن تي آهن ۽ هي روايت بلاشبا جمالي خاندان ۾ ملي ٿي. ظفرالله جمالي هجي يا جان محمد جمالي هجي اهي عام ماڻهن سان هٿ ملائڻ به پسند نه ڪندا هئا. ماڻهن سان حقارت سان پيش اچڻ سندن عادت هئي ۽ سڄي پاڪستان ۾ کين هڪ شريف سياستدان سمجهيو ويندو آهي. سبب اهو آهي ته جڏهن هو اسلام آباد جي صحافين سان ملندا آهن ته هو انتهائي شريف ٿي ويندا آهن، سندن سڀ غرور ۽ طاقت صرف پنهنجي علائقي لاءِ نفرت هوندي آهي. جتان هو ووٽ به وٺندا آهن، جتي هو ماڻهن جي نالي تي پئسا به ڪمائيندا آهن. ساڳيو خاندان پنجاهه/سٺ سالن کان حڪومت ڪري رهيو آهي. سڄي علائقي ۾ ڪو به محفوظ مکيه رستو ناهي، ڪو به اعليٰ تعليمي ادارو ناهي، ڪا به طبي علاج جي سهولت ناهي. ماڻهن جي ڀلائي جي ڪا به پرواهه ناهي. هونئن به سردار رڳو سادن ماڻهن مٿان حاوي ٿيل هوندا آهن ڪٿي سرداري نظام ڪو چڱو ڪونهي ان بدبودار نظام جو اصل بنياد جهالت تي مبني آهي. جيڪڏهن تعليم عام ٿي وڃي ته ان نظام جو خاتمو آڻي سگهجي ٿو. آصف علي زرداري هن وقت پاڪستاني اقتدار جي سياست جو بي تاج بادشاهه آهي. 18هين ترميم ۽ اين ايف سي جهڙا چڱا ڪم به سندس ڪارڪردگيءَ ۾ شامل آهن، پر اهي سندس ذميواريءَ ۾ شامل هئا انهن نقطن تي سندس غلامي ڪرڻ يا قرضدار ٿيڻ جو جواز نٿو بڻجي سگهجي. 1970ع کان جيئي ڀٽو جي نعري تي قرضدار بڻجي رهندا پيا اچون. جڏهن ته ڀٽو خاندان جو وجود ئي پارٽيءَ کان پري هليو ويو آهي، پوءِ به قرض جو بار نٿو لهي. ملڪ جا حالات ڏسي اهو نعرو هن وقت اسان لاءِ زهر قاتل ثابت ٿي رهيو آهي، جنهن ملڪ لاءِ آئين تيار ڪرايو، ان کي منظور ڪرايو ۽ پوءِ انهن کي کڻي جيل ۾ وجهي ڦاهيءَ جي گهاٽ تي چاڙهي ڇڏيو. جمالي خاندان، جيڪو ايوب خان کان وٺي ضياءُ الحق ۽ پوءِ مشرف تائين هر آمر جي نظر جو تارو هو، اهو به ڀٽو جو دوست هو ۽ اڄ ٻيهر ساڳئي پارٽي جي سعيي هيٺ، اهي پنهنجي سڙيل سرداري نظام کي بچائڻ لاءِ جدوجهد ڪري رهيا آهن. صدر زرداري پيپلز پارٽي جي قومي شهرت بحال ڪرڻ لاءِ بلوچستان مان فائدو حاصل ڪرڻ چاهي ٿو. هر چونڊيل شخص کيس قابل قبول آهي، چاهي ڪيترو به عوام مخالف هجي. چاهي هو ملان هجي، جاگيردار هجي، سردار هجي، اسمگلر هجي، قاتل هجي، ظالم هجي، جيڪڏهن هو سيٽ وٺندڙن کان سيٽ وٺي سگهي ٿو ته پوءِ پيپلزپارٽي جا دروازا هن لاءِ کليل آهن.
