ڊيلفي اڪنامڪ فورم جيڪو اپريل 2026ع ۾ منعقد ٿيو ايران جنگ ۽ وچ اوڀر (شام، غزه ۽ نار وارن ملڪن) جي موجود جيو پوليٽيڪل صورتحال بابت حصو وٺندڙن، تجزيه نگارن ۽ عالمي اڳواڻن کان بنيادي طور تي هيٺيان اهم سوال پڇيا ويا ۽ بحث هيٺ آندا ويا. حصو وٺندڙن کان پڇيو ويو ته فيبروري کان شروع ٿيندڙ آپريشن ايپڪ فيوري کانپوءِ خليج ۽ مڊل ايسٽ ۾ پيدا ٿيندڙ ڇڪتاڻ واري صورتحال ۽ ايران آمريڪا جنگ جي حتمي نتيجن بابت اڳڪٿي ڪن. ڪنهن جواب ڏنو ته مستقبل ايترو ته خطرناڪ يا پيچيده آهي جو وقت جي وڏي اڳڪٿي ڪندڙ اوريڪل به ان تي سڌو سنئون ڳالهائڻ بدران خاموشي اختيار ڪري ها يا ان کي لڪائي ڇڏي ها، جنهن جا ان ڳالهه جا ٽي وڏا مفهوم نڪرن ٿا. پهريون اڻبرابري ۽ تباهيءَ جو راز، تاريخ ۾ اوريڪل تڏهن جواب لڪائيندي هئي جڏهن نتيجو ڪنهن هڪ ڌر جي کٽڻ جو نه، پر ٻنهي ڌرين جي مڪمل تباهي جو هوندو هو. ايران جنگ يا ڪنهن به امڪاني عالمي ٽڪراءَ جو اهڙو جواب جيڪو تباهي جي شدت کي ظاهر ڪري جهڙوڪ ايٽمي هٿيار جو استعمال يا عالمي معيشت جو مڪمل خاتمو. اهو اهڙو سچ آهي جنهن کي اويريڪل به لڪائي ڇڏي ها ته جيئن انسان وقت کان اڳ نااميد نه ٿئي. ٻيو ته ماضيءَ ۾ جڏهن ليڊيا جي بادشاهه ڪروشس اوريڪل کان ايران (فارس) تي حملي بابت پڇيو هو ته اوريڪل چيو هو: “جيڪڏهن تون حملو ڪندين ته هڪ وڏي سلطنت تباهه ٿي ويندي.” بادشاهه سمجهو ته ايران تباهه ٿي ويندو، پر جنگ ۾ سندس پنهنجي سلطنت تباهه ٿي وئي. جيڪڏهن اڄ به ڪو اهو پڇي ته هن جنگ جو فاتح ڪير هوندو ته جواب ايترو ئي مبهم ۽ لڪيل هوندو، ڇاڪاڻ ته موجوده دور جا وڏا اتحاد پاڻ ان جي لپيٽ ۾ اچي تباهه ٿي سگهن ٿا. ان سڄي صورتحال ۾ نئين عالمي نظام جي پوشيدگي ظاهر ٿي رهي آهي. اهو جواب ته “هاڻي ڪابه اڪيلي طاقت دنيا تي راڄ نه ڪندي، پر سڄو عالمي نظام کي بدلجي ويندو.” هي اهڙو جواب آهي جنهن کي موجوده سياسي اڳواڻ کلي عام تسليم ڪرڻ کان لنوائيندا آهن. اهڙي جواب کي سفارتڪاري جي پردن ۾ ايئن لڪايو ويندو آهي، جيئن قديم دور ۾ اوريڪل پنهنجي غيبي آوازن کي لڪائيندي هئي. هن وقت خاص طور تي غير متوقع ڪردارن جهڙوڪ: آمريڪي صدر ڊونلڊ ٽرمپ بابت سڌيءَ ريت ڪابه ڳالهه نه ڪئي، جيڪا شيءِ ٻين شين کي وڌيڪ پيچيده بڻائي ٿي اها متضاد خبرن، تصديقن ۽ انڪارن جو هڪ وڏو سلسلو آهي، انهيءَ سان گڏ وڏي تعداد ۾ ليڪ ٿيڻ واريون ڳالهيون آهن، جن مان ڪجهه سچيون آهن جڏهن ته ڪجهه مڪمل طور تي ڪوڙيون ۽ من گهڙت آهن، پر اسان وساري ڇڏيون ٿا ته هي هڪ جنگ آهي ۽ جنگ ۾، پهريون نقصان اڪثر سچ جو هوندو آهي. جڏهن سعودي موقف جي ڳالهه اچي ٿي ته ماهرن کي صلاح ڏني وئي آهي ته ڪنهن فيصلي واري نتيجي تي پهچڻ کان اڳ ڪجهه اهم ڳالهيون ياد رکن. پهرين، سعودي آفيسر اهو چون ٿا جيڪو انهن جو مطلب آهي اهو پورو ٿيڻ گهرجي. ٻيو، جيڪو عوام ۾ چيو وڃي ٿو اهو ذاتي طور تي چيو وڃي ٿو ان جو سرڪار سان ڪوبه تعلق ناهي. ٽيون، ڪڏهن ڪڏهن، نازڪ وقتن ۾خاموشي هڪ اسٽريٽجڪ چونڊ آهي. خاص طور تي جڏهن نعرو بلند ٿئي ٿو ته پردي پويان ڪيترائي متحرڪ حصا ظاهر ٿيڻ لڳن ٿا.
