افسوس سان لکڻو پوي ٿو ته اسان جو عوام صرف سياست يا مستقبل بابت فڪرمند ناهي، پر هو روزي روٽيءَ جي سادي سوال تي به بيوس بڻيل آهي. ٻن ويلن جي ماني، جيڪا ڪڏهن محنت سان ملي ويندي هئي، اڄ خواب بڻجي وئي آهي. بک، بدحالي ۽ بي يقيني اهڙي نموني سماج تي ڇانيل آهن، جو ماڻهو صبح جو اٿڻ وقت به نٿو ڄاڻي ته شام تائين ڪهڙي آزمائش سندس انتظار ۾ آهي. اهڙي ڏکئي وقت ۾، جڏهن عوام اڳ ئي مهانگائي، بيروزگاري ۽ بقا جي جنگ وڙهي رهيو آهي، تڏهن رياست طرفان ٽريفڪ قانونن جي نالي ۾ نوان ٽيڪس لاڳو ڪري عوام جي ڪلهن تي هڪ نئون ۽ ڳرو بوجهه وڌو ويو آهي. سيٽ بيلٽ نه ٻڌڻ تي ڏهه هزار کان ويهه هزار رپين تائين جو ڏنڊ، هارن وڄائڻ تي پنجويهه هزار رپيا ۽ اهڙيءَ ريت جملي اوڻيهه مختلف “غلطيون” مقرر ڪيون ويون آهن، جن جا ڏنڊ ڏهه هزار کان وٺي هڪ لک رپين تائين پهچن ٿا. اهي قانون ڪاغذن ۾ شايد نظم ۽ ضبط جي نالي تي سٺا لڳن، پر عملي زندگيءَ ۾ اهي عام ماڻهو لاءِ عذاب بڻجي چڪا آهن. سچ اهو آهي ته انهن اوڻيهه “غلطيَن” مان هڪ يا ٻه غلطيون هر ماڻهو کان ٿي ئي وڃن ٿيون ۽ جيڪڏهن ڪو ماڻهو بلڪل بي قصور به هجي، تڏهن به هو ٽريفڪ پوليس جي رحم و ڪرم کان بچي نٿو سگهي. نتيجي طور قانون، انصاف جي بدران خوف جي صورت اختيار ڪري ويو آهي ۽ ٽيڪس، اصلاح بدران سزا بڻجي ويو آهي. ٽيڪس جو هي بوجهه عوام تي وجهي قوم کي هڪ نئين الجهن ۾ ڦاسايو ويو آهي، جتان نڪرڻ جو ڪو رستو نظر نٿو اچي. ٻئي پاسي بيروزگاري جو سرڪش جن سماج کي اندر کان کائي رهيو آهي. پڙهيل لکيل نوجوان، جن هٿن ۾ ڊگريون آهن، سي نوڪرين لاءِ در در ڌڪا کائي رهيا آهن. نوڪريون هاڻي قابليت تي ناهن، پر پئسن تي ملن ٿيون. صاحب حيثيت ماڻهو ته پنهنجي اولاد لاءِ روزگار خريد ڪري وٺن ٿا، پر غريب ماڻهو ڪيڏانهن وڃي؟ جنهن وٽ سفارش ناهي، جنهن وٽ رشوت ڏيڻ جي سگهه ناهي، تنهن لاءِ مستقبل جو در بند ٿي وڃي ٿو.
