سنڌ هيلٿ ڪيئر ڪميشن “ڪرپٽ مافيا” جي ڪنٽرول ۾

سنڌ هيلٿ ڪيئر ڪميشن، جيڪا ٻين صوبن وانگر سنڌ ۾ به بهتر علاج جون سهولتون فراهم ڪرڻ، ڊاڪٽرن ۽ مريضن جي جائز شڪايتن جي ازالي لاءِ قائم ڪئي وئي هئي، مونکي ياد آهي ته نومبر 2018ع ۾ سپريم ڪورٽ آف پاڪستان پنجاب هيلٿ ڪيئر بورڊ ڪيمشن کي ختم ڪندي ٻن هفتن ۾ نئون بورڊ جوڙڻ جو حڪم ڏئي ڇڏيو هو. ان وقت جي چيف جسٽس ثاقب نثار جي سربراهي ۾ سپريم ڪورٽ جي خاص بئنچ لاهور رجسٽري ۾ پنجاب هيلٿ ڪيئر بورڊ آف ڪميشن جي ميمبرن جي مقرري واري معاملي جي ٻڌڻي ڪئي هئي ان ٻڌڻي دوران پنجاب جي صحت واري وزير ڊاڪٽر ياسمين راشد اعليٰ عدالت ۾ پيش ٿي هئي. چيف جسٽس ڊاڪٽر ياسمين راشد سان مخاطب ٿيندي چيو هو ته مون کي توهان ۾ وڏيون اميدون هيون، توهان بورڊ ۾ ڪهڙا ڪهڙا ماڻهو شامل ڪيا آهن. ياسمين راشد جواب ڏنو ته سپريم ڪورٽ جي هدايت موجب بورڊ جوڙيو ويو ۽ طريقيڪار موجب ميمبرن جي نامزدگي ڪئي وئي جنهن جي وڏي وزير منظوري ڏني، جنهن تي جسٽس اعجازالحسن ريمارڪس ڏيندي چيو هو ته هي ادارو ريگوليٽر آهي، پر اتي سياست ٿي رهي آهي. عدالت وڌيڪ ريمارڪس ڏيندي چيو هو ته بورڊ کي غير جانبدار ۽ آزاد هجڻ گهرجي. ان موقعي تي چيف جسٽس هدايت ڪئي هئي ته بهترين ساک رکندڙ ماڻهن کي شامل ڪري نئون بورڊ جوڙيو وڃي. ٻڌڻي دوران پنجاب هيلٿ ڪيئر بورڊ آف ڪميشن جي ميمبر شفقت چوهاڻ عدالت ۾ بيان ڏيندي چيو هو ته ميمبر حسين نقي ۽ چيئرمين جسٽس (ر) عامر رضا وچ ۾ سخت جملن جي ڏي وٺ ٿي جن جو ٻين ميمبرن سان ڪو واسطو ناهي. شفقت چوهاڻ جو چوڻ هو ته حسين نقي چيئرمين جسٽس (ر) عامر رضا کي استعيفيٰ ڏيڻ جو نه، پر کيس پاڻ مستعفي ٿيڻ جو چيو. چيف جسٽس پڇاڻو ڪيو هو ته ڪٿي آهي حسين نقي، جنهنڪري جسٽس (ر) عامر رضا استعيفيٰ ڏني؟ ميمبر بورڊ حسين نقي جي پيش ٿيڻ تي چيف جسٽس سوال ڪيو ته توهان ڇا آهيو؟ جنهن تي حسين نقي جواب ڏنو ته مان اسلاميه ڪاليج يونين جو سيڪريٽري رهيو آهيان. چيف جسٽس ريمارڪس ڏيندي چيو هو ته پوءِ بورڊ ڇڏي يونين وڃي هلايو. ان موقعي تي اعليٰ عدالت پنجاب هيلٿ ڪيئر بورڊ آف ڪميشن کي ٽوڙي ڇڏيو، پر اسان جي سنڌ سرڪار وري ان ساڳئي ڪرپٽ اداري کي هٿي ڏيارڻ لاءِ وک اڳتي وڌائي، پر هن وقت تائين ڪو کڙ تيل نه نڪتو آهي.

سنڌ هيلٿ ڪيئر ڪميشن پنهنجي قيام کان وٺي هن وقت تائين پنهنجي مقصد کان هٽي ڪري سرگرم رهي آهي ۽ هڪ سازش ذريعي، ڪرپٽ مافيا، جيڪا هن صوبي جي ماڻهن کي خانگي اسپتالن ۽ انهن جي سهولتڪارن ذريعي لُٽي رهي هئي، هڪ بورڊ آف ڪمشنر ٺاهيو آهي، جنهن ۾ ساڳي سوچ رکندڙ ماڻهو ۽ خانگي اسپتالن جي مافيا جا آفيسر شامل آهن، جڏهن ته صحت کاتي جي ڪجهه ڪارين رڍن سان گڏ، سنڌ هيلٿ ڪيئر ايڪٽ 2011 جي ڀڃڪڙي ڪندي رهي آهي. هن ڪميشن جي ٻيڙيءَ کي پنهنجي هٿن سان ٻوڙيو پيو وڃي. صحت کاتي ۾ ڪم ڪندڙ ڊاڪٽر توڙي پيرا ميڊيڪل عملي شروع کان ئي هن مافيا جي سخت مخالفت ڪئي ۽ صحت کاتي جي اعليٰ عملدارن کي ڪميشن خلاف سڀني سازشن ۽ ان سان ٿيندڙ تباهي بابت زباني ۽ تحريري طور تي سڄي صورتحال کان آگاهه ڪيو، پر افسوس سنڌ سرڪار توڙي صحت کاتي ڪن لاٽار ڪندي سندن تجويزن کي ٺڪرائي ڇڏيو. هن وقت، سنڌ هيلٿ ڪيئر ڪميشن مڪمل طور تي هڪ ڪرپٽ مافيا جي ڪنٽرول هيٺ آهي ۽ عملي طور تي مفلوج بڻيل آهي. هن مافيا جي منافقت ايتري ته انتها آهي جو تقريبن سڀئي ڪمشنر ڪميشن ايڪٽ جي مڪمل خلاف ورزي ڪندي مقرر ڪيا ويا آهن ۽ اهي پنهنجن مفادن جو تحفظ ڪري رهيا آهن. ايڪٽ موجب، چيئرمين سميت ڪمشنر پرائيويٽ پريڪٽس نٿا ڪري سگهن، پر هن وقت هڪ يا ٻن کانسواءِ، سڀئي ڪمشنر مشهور پرائيويٽ پريڪٽيشنر آهن جيڪي ڪراچي جي مختلف خانگي اسپتالن ۾ ڪم ڪن ٿا ۽ پنهنجون خانگي ڪلينڪون هلائين ٿا. ڪميشن ايڪٽ جي سيڪشن 7(f)  موجب، ڪو به ماڻهو جيڪو پريڪٽس ڪري رهيو آهي، ڪمشنر يا چيئرمين نٿو ٿي سگهي، پر هتي گنگا ئي ابتي وهي رهي آهي. ڪميشن کي پنهنجي اقتدار جي حوس ۽ پنهنجي ذاتي مفادن جي حفاظت لاءِ استعمال ڪري رهيا آهن. هرڪو ڄاڻي ٿو ته خانگي اسپتالون ڪيئن عوام کي لُٽي رهيون آهن ۽ مريضن جو استحصال ڪري رهيون آهن. خانگي اسپتالن جي طرفداري ۽ ڦرلٽ خلاف ڪميشن جو ڪم ختم ڪيو ويو آهي. مريضن جي هن ظلم خلاف شڪايتن کي ردي جي ڍير ۾ اڇلائي ڇڏيو ويو آهي. هن ڪرپٽ مافيا ڪجهه ماڻهن کي من ماني طور تي ڀرتي ڪيو آهي جيڪي اچڻ سان ئي ڪرپشن جا سڀ رڪارڊ ٽوڙي ڇڏيا آهن. هاڻي هيلٿ ڪيئر ڪميشن رشوت جو مرڪز بڻجي چڪو آهي. باقاعده ڪميشن ايجنٽ مقرر ڪيا ويا آهن. خاص طور تي اينٽي ڪوئڪري ڊائريڪٽوريٽ مڪمل طور تي ڪرپٽ مافيا ۽ انهن ايجنٽن جي هٿن ۾ آهي، جتي ريٽ مقرر ڪيا ويا آهن. ٽارگيٽيڊ ڇاپا هنيا پيا وڃن. انهن وڏين رشوتن جي بدلي ۾ ڊاڪٽرن کي آزاد ڪيو پيو وڃي. ننڍن ننڍن اسٽورن تي ڇاپا هڻي ڪجهه ڪلاڪن لاءِ سيل ڪري چند رپين عيوض کين وري اجازت ڏني پئي وڃي اسان جي ضلعي اندر ته هر ميڊيڪل اسٽور ۽ عطائي ڊاڪٽرن تي منٿلي مقرر ٿيل آهي جيڪا هر مهيني ادا ڪرڻي پوي ٿي ۽ سڄو مهينو ساڳي سڪون سان پريڪٽس ڪندا رهن ٿا ۽ دليل اهو ڏين ٿا ته سرڪاري اسپتالن ۾ اسان ساڳيو ڪم ڪيون ٿا ته اتي ڊاڪٽر هوندي عملي کي ڊاڪٽر سمجهيو وڃي ٿو، پر خانگي طور ويهون ٿا ته عطائي چئي توهين ڪئي وڃي ٿي. توڙي جو سنڌ ۾ عطائي ڊاڪٽرن جو ھجڻ  ھڪ وڏو مسئلو آھي. ڳچ عرصي کان اھو سلسلو جيئن جو تيئن جاري رهيو آھي، سنڌ حڪومت وري سنڌ ۾ صحت جي سھولتن کي بھتر ڪرڻ جي لاءِ سنڌ ھيلٿ ڪيئر ڪميشن جوڙي جنھن جو ڪم عطائي ڊاڪٽرن خلاف ڪارروائي ڪرڻ آھي، پر اھڙيون گھڻيون ئي شڪايتون اچي رھيون آھن ته ان اداري جا ماڻھو به خانا پوري ڪرڻ ۾ رڌل آھن، جنھن جي بدلي ۾ کين ڪميشن ملي ٿي.جنھن ڪري سنڌ ۾عطائي ڪلينڪس به ھلن پيون ۽ بيماريون به وڌن پيون. سنڌ حڪومت پنھنجي ڪارڪردگيءَ ۾ اھو ڄاڻائي ٿي ته ھليٿ ڪيئر ڪميشن وڏو ڪم ڪري رھي آھي، جنھن کي جيڪڏھن زميني حقيقت سان ڀيٽائبو ته اھو اھڙي ڪابه صورتحال نه آھي، جنھن کي چئجي ته اسين ڪنھن بھتري واري رخ ۾ اڳتي وڌي رھيا آھيون.

تازو حيدرآباد ڊويزن جي هڪ ڪهاڻي سامهون آئي جنهن ۾ نون ڀرتي ٿيل ميڊيڪل آفيسرن کي پئسا ڪمائڻ جي لالچ ۾ سرڪاري ڊيوٽي سان گڏ خانگي پريڪٽس ڪرڻ جي اجازت ڏئي ڇڏي آهي. جڏهن ته سنڌ حڪومت سرڪاري ڊاڪٽرن کي خانگي اسپتال هلائڻ لاءِ منع ڪئي آهي. جڏهن ته عطائي ڊاڪٽرن کي انساني زندگين سان کيڏڻ جي اجازت هيلٿ ڪيئر ڪميشن ڏئي ڇڏي آهي. هن وقت سنڌ جي سرڪاري اسپتال ۾ جتي دوائن جي اڻاٺ ۽ عملي جي کوٽ جون دانهون وڏي پئماني تي اچي رهيون آهن اتي هيلٿ ڪيئر ڪميشن ڪرپشن جو ڄار وڇائي ڇڏيو آهي جنهن ڪري سنڌ جي غريب ماڻهن کي معياري ۽ بهترين طبي سهولتون فراهم نٿيون ٿين.