بلاگنئون

دهشتگرديءَ خلاف وفاق صوبن کي متحد ٿيڻ جي ضرورت!

هونئن ته سڄي پاڪستان ۾ دهشتگردن جو نيٽ ورڪ ڪم ڪري رهيو آهي، پر بلوچستان ۽ خيبر پختونخواهه ۾ دهشتگرديءَ ۾ مسلسل اضافو پوري رياست ۽ قوم لاءِ سخت پريشاني جو سبب آهي. تازو بلوچستان جي 12 شهرن ۾ دهشتگردن جا حملا، بنون ضلعي ۾ ميران شاهه روڊ تي اتر وزيرستان جي اسسٽنٽ ڪمشنر جي گاڏي تي خارجين دهشتگردن حملو ڪيو، جنهن ۾ اسسٽنٽ ڪمشنر، ٻه پوليس ڪانسٽيبل ۽ هڪ شهري شهيد ٿي ويا. جڏهن ته ٻه پوليس آفيسر پڻ مارجي ويا. جيتوڻيڪ پاڪستان گذريل ٻن ڏهاڪن کان دهشتگردي جي سنگين چئلينجن کي منهن ڏئي رهيو آهي، پر 2014 ۾ نيشنل ايڪشن پلان جي صورت ۾ لاڳو ڪيل متفقه قومي حڪمت عملي ذريعي 18-2017 تائين مسئلي کي اطمينان بخش طور تي ڪنٽرول ڪيو ويو. 2021 ۾ افغانستان مان آمريڪي فوجن جي واپسي ۽ طالبان جي عبوري حڪومت جي قيام کانپوءِ، مسئلو ٻيهر اڀريو ۽ پاڪستان گلوبل ٽيررازم انڊيڪس 2025 ۾ دنيا ۾ دهشتگردي کان متاثر ملڪن ۾ ٻئي نمبر تي رهيو آهي. هڪ بين الاقوامي سيڪيورٽي تنظيم جي ڊيٽا اها تصديق ڪري ٿي ته پاڪستان لاءِ سيڪيورٽي خطرا گذريل چئن سالن ۾ مسلسل وڌيا آهن، جڏهن کان افغانستان ۾ طالبان جي حڪومت اقتدار ۾ آئي آهي. سال 2022 ۾، 2021 جي مقابلي ۾ دهشتگرد واقعن ۾ 36 سيڪڙو، 2023 ۾ 44 سيڪڙو ۽ 2024 ۾ 49 سيڪڙو اضافو ٿيو. هن سال، اهو اضافو 36 سيڪڙو آهي ۽ 1 جنوري کان 30 نومبر تائين، 982 دهشتگرد واقعا رڪارڊ ڪيا ويا، جن ۾ 1,080 سيڪيورٽي اهلڪار ۽ 612 شهري شهيد ٿيا. اها ڳالهه ذڪر جوڳي آهي ته ملڪ جي ٻن اولهندن سرحدي صوبن، بلوچستان ۽ خيبر پختونخواهه ۾ 90 سيڪڙو دهشتگرد واقعا ٿيا، ان جو سبب انهن صوبن جو افغانستان سان الحاق ۽ افغانستان مان دهشتگردن جي دراندازي آهي. هن سال ڪل دهشتگرد واقعن (982) مان، 51 سيڪڙو (504) صرف خيبر پختونخواهه ۾ ٿيا. فوجي قيادت خيبر پختونخواهه ۾ وڌندڙ دهشتگردي کي سياسي ۽ مجرماڻي ڳنڍ جو ذميوار قرار ڏنو آهي. ان کان علاوه وفاقي ۽ صوبائي حڪومتن جي وچ ۾ تعاون جي کوٽ کي دهشتگرديءَ جي بلند گراف جو ذميوار قرار ڏنو آهي. ان جو سبب ڪجهه به هجي، زميني حقيقت اها آهي ته دهشتگرد گروهه وفاق ۽ صوبن جي وچ ۾ بي اعتمادي جو فائدو وٺي رهيا آهن ۽ رياست کي نقصان پهچائڻ جو ڪوبه موقعو ضايع ٿيڻ نٿا ڏين. اختيارين کي اهو سمجهڻ جي ضرورت آهي ته رياست جي ٿنڀن ۾ عدم تعاون رياست لاءِ نقصانڪار ثابت ٿي رهيو آهي ۽ ان کي فوري طور تي حل ڪرڻ گهرجي. دهشتگرديءَ جي هن ازدهي کي ساڳئي عزم ۽ جوش سان منهن ڏيڻ گهرجي، جيڪو اي پي ايس سانحي کانپوءِ سڀني سياسي پارٽين، وفاق ۽ صوبائي حڪومتن پاران نيشنل ايڪشن پلان جي صورت ۾ هڪ گڏيل ايڪشن پلان تيار ڪندي ڏيکاريو ويو هو. اڄ، هڪ ڀيرو ٻيهر، اسان کي نيشنل ايڪشن پلان جهڙي هڪ گڏيل دستاويز جي ضرورت آهي جنهن تي سڀئي سياسي، انتظامي ۽ فوجي اسٽيڪ هولڊر متفق هجن. جيستائين پوري قوم، خاص طور تي مذهبي، سماجي، قبائلي، فوجي ۽ سياسي حلقا، دهشتگردي جي خاتمي جي حڪمت عملي ۾ متحد نٿا ٿين، تيستائين اهڙن واقعن جي مڪمل روڪٿام کي يقيني نٿو بڻائي سگهجي. 2021 ۾، سياسي ۽ فوجي قيادت هڪ نظرثاني ٿيل نيشنل ايڪشن پلان پڻ تيار ڪيو، جنهن کي بعد ۾ عزم ۽ استحڪام جي ويزن تحت وڌيڪ بهتر بڻايو ويو، پر دهشتگردي جا وڌندڙ واقعا واضح ڪري رهيا آهن ته انهن نقطن تي عمل نه ٿي رهيو آهي. ضروري آهي ته سڀئي اسٽيڪ هولڊر گڏجي ويهي هن سلسلي ۾ گڏجي ڪم ڪن. دهشتگرد اسان جي صفن ۾ ڏار وجهڻ جي ڪوششن ۾ آهن، اسان کي انهن تي نظر رکڻي پوندي ۽ اتفاق راءِ ۽ مڪمل اتحاد سان انهن جو مقابلو ڪرڻو پوندو ۽ دهشتگرديءَ جي خاتمي لاءِ هڪ گڏيل حڪمت عملي اختيار ڪرڻي پوندي. ڇو ته ملڪ ۾ دهشتگردي ڏينهون ڏينهن وڌي رهي آهي. وفاقي حڪومت پنهنجي طور تي قدم کڻڻ چاهي ٿي، پر صوبائي حڪومت رڪاوٽ بڻيل آهي. جيڪڏهن سياسي مخالفت جي بنياد تي پاڪ فوج جي خلاف محاذ قائم ڪيو ويو ته نقصان پوري قوم جو ٿيندو. پاڪستان جي مقابلي ۾ هندستان ۽ افغانستان کي اهميت ڏيڻ هڪ غلط عمل آهي. عام طور ڏٺو ويو آهي ته صوبائي حڪومت افغان پناهگيرن کي واپس موڪلڻ لاءِ ڪجهه به نه ڪري رهي آهي. ڇاڪاڻ ته وزير اعليٰ سهيل آفريدي ۽ پي ٽي آءِ افغان پناهگيرن کي واپس موڪلڻ جي حق ۾ نه آهن ۽ اهي ئي ماڻهو  دهشتگردن لاءِ جاسوسي ڪري رهيا آهن ۽ دهشتگرد حملن ۾ ملوث آهن. صوبائي حڪومت جي افغان پناهگيرن خلاف ڪارروائي نه ڪرڻ پٺيان ڪا ڊگهي ڪهاڻي آهي. پوليس دهشتگردي خلاف آپريشن صرف تڏهن ڪندي آهي جڏهن فوج يا عوام تي حملا ٿيندا آهن، ٻي صورت ۾ صوبائي حڪومت وٽ دهشتگردي خلاف ڪا حڪمت عملي ۽ پلان ناهي هوندو. تنهنڪري هن وقت باقاعده آپريشن ڪرڻ جي ضرورت آهي، دهشتگرديءَ خلاف جنگ ۾ ڪي پي ڪي جي حڪومت ۽ عوام جو فوج سان گڏ بيهڻ لازمي آهي. ڇو ته اسان جي فوج  تربيت يافته آهي ۽ ان وٽ وسيلا به آهن، پر پي ٽي آءِ ۽ صوبائي حڪومت فوجي آپريشن جي خلاف آهي. صاف حقيقت اها آهي ته صوبائي حڪومت پاڻ ڪجهه به نه ڪري رهي آهي ۽ وفاقي حڪومت جي ڪاررواين کي صوبائي معاملن ۾ مداخلت واري بيانيي سان جوڙي رهي آهي. پريشاني جو لمحو اهو آهي ته دهشتگرديءَ خلاف ڪي پي ڪي حڪومت کي آپريشن سان ڪهڙو مسئلو آهي. ڪنهن به پاڪستاني کي افغان پناهگيرن جي واپسي سان مسئلو ڇو آهي، پاڪستان ۾ رهندڙ ڪو ماڻهو هندستان، افغانستان ۽ دهشتگردن لاءِ ڇو ڪم ڪري رهيو آهي؟ جيڪي پاڪستاني هجڻ ڪري قومي تراني ۽ قومي جهنڊي جو احترام نٿا ڪن، پاڪستان جي خلاف هندستان ۽ افغانستان جي حمايت ڪن ٿا، دهشتگردن جو دفاع ڪن ٿا ۽ دفاعي ادارن خلاف زهر اوڳاڇين ٿا ته پوءِ اهڙن ماڻهن کي باغي ۽ غدار ڇو نه سمجهيو وڃي؟ انهن خلاف قانون موجب ڪارروائي ڇو نه ڪئي وڃي؟ اهي وفاقي حڪومت تي يقين نٿا رکن ۽ وفاق کي پنهنجو دشمن ٿا سمجهن، پر جڏهن کين حڪومت ملي ٿي ته رڳو انهن پختونن کي پوري ملڪ ۾ ڦهلائڻ جي حڪمت عملي ٺاهين ٿا جيڪا پڻ هڪ وڏي سازش آهي جنهن کي قوم ڪنهن به صورت ۾ قبول نه ڪندي، ان ڪري وفاق ۽ فوج کي هڪ موثر، منظم ۽ مضبوط منصوبو ۽ حڪمت عملي ٺاهڻ گهرجي ۽ اتحاد جي دامن کي پڪڙي سنجيدگيءَ سان دهشتگردن خلاف بي رحم آپريشن ڪيو وڃي، ٻي صورت ۾ اهو دهشتگرد گروهه هن پرامن ملڪ کي افغانستان بنائڻ ۾ دير نه ڪندو، جنهن سبب نه صرف رياست، پر پوري قوم متاثر ٿيندي.