هي بيت انساني غفلت، نفساني ناداني ۽ دنياوي مصروفيتن جي مڪر کي وڏي معنى خيز انداز سان بيان ڪري ٿو. اڄ جي دور ۾ جڏهن انسان سوشل ميڊيا جي شور، اسڪرين جي سحر ۽ شهرت جي شوق ۾ مصروف آهي، تڏهن هي بيت هڪ زوردار نصيحت بڻجي سامهون اچي ٿو. جديد انسان فونن جي روشني ۾ روشن، پر روحانيت جي روشني کان روڳي؛ نيٽ جي نغمن ۾ نغمو، پر نجات جي نيت کان ناآشنا بڻجي ويو آهي.
“پاڻيءَ مٿي جهوپڙا مورک اڃ مرن”
اڄ جو انسان به انهيءَ مورک وانگر آهي، جيڪو پاڻيءَ جي مٿان جهوپڙو ٺاهي ويٺو هجي، پر اُڃ ۾ تڙپي مري وڃي. الله جي هدايت موجود، دين جي دولت موجود، قرآن جي روشني موجود؛ پر انسان سوشل ميڊيا جي سرور، شهرت جي شوخي ۽ شهوت جي شوق ۾ اهڙو گم آهي جو روحاني سڪون کان محروم آهي. هو وڊيوز جي ورقن ۾ وڪوڙيل، ويرل ٿيڻ جي ولولي ۾ ويڙهيل ۽ وقت جي وهڪري ۾ وڃايل نظر اچي ٿو.
“ساھان اوڏو سپرين لوچي تان نه لھن”
الله انسان جي ساھ کان به ويجهو آهي، پر انسان جي دل دنيا جي دوکي ۾ ڦاٿل آهي. فون جي فريب، فالوئرن جي فخر ۽ فڪر جي فريب ۾ ماڻهو محبوبِ حقيقي کي وساري ويٺو آهي. هر پل پوسٽن جي پٺيان، هر گهڙي لائيڪن جي لالچ ۾، هر لمحو شهرت جي شوق ۾؛ پر رب جي رضا، روح جي راحت ۽ آخرت جي آگاهي کان پري آهي. نتيجي ۾ قرب موجود، پر قدر ڪونهي؛ محبت موجود، پر معرفت ڪانهي؛ رحمت موجود، پر رجوع ڪونهي.
“دم نه سڃاڻن دانھون ڪن مٺن جيان”
زندگيءَ جو هر دم قيمتي آهي، پر سوشل ميڊيا جي سراب ۾ انسان وقت وڃائي رهيو آهي. ڪلاڪن جا ڪلاڪ اسڪرول ڪرڻ، سيڪنڊ سيڪنڊ اسڪرين ڏسڻ، لمحو لمحو لائيڪن ۾ لٽجڻ؛ اهو سڀ ڪجھه انسان کي آخرت جي ياد کان پري ڪري رهيو آهي. جڏهن زندگيءَ جا سال سري ويندا، جوانيءَ جا جهرڻا جُهڪي ويندا، تڏهن ماڻهو مٺن يعني ڀٽڪيل ماڻهن وانگر افسوس ڪندا. پوءِ رڳو حسرت رهندي، حيرانگي رهندي ۽ هجر جهڙي هار رهندي. اڄ جو سماج سوشل ميڊيا جي مصروفيت ۾ مصروف، نفس جي ناز ۾ نرالو ۽ نام جي نمائش ۾ نرغو بڻجي ويو آهي. ماڻهو تصويرن جي تشهير، تحريرن جي تعريف ۽ تماشي جي تڪرار ۾ گم آهن. دل ۾ دين جي دريافت گهٽ، دنيا جي دلڪشي وڌيڪ؛ زبان تي ذڪر گهٽ، زينتِ ظاهر وڌيڪ؛ عمل ۾ آخرت جو احساس گهٽ، انٽرنيٽ جو اهتمام وڌيڪ. اهڙي حالت ۾ انسان شور ۾ مشهور، پر شعور کان شڪست؛ لائيڪن ۾ لذت، پر لا الٰه جي لذت کان لاتعلق ٿي وڃي ٿو.
هي بيت انسان کي اهو سبق ڏئي ٿو ته جيڪڏهن زندگيءَ جي وهڪري ۾ وقت جي وقار کي وساري ڇڏيو ته پوءِ پڇتاءُ کان سواءِ ڪجھه به هٿ نه ايندو. دنيا جي ڊجيٽل درياءَ ۾ ڊوڙندي ڊوڙندي جيڪڏهن دل کي رب جي ياد جي درياءَ سان نه جوڙيو ويو ته روحاني اُڃ سدائين ستائيندي رهندي. ان ڪري ضروري آهي ته انسان سوشل ميڊيا کي وسيلو بڻائي، وسوسو نه؛ علم جو ذريعو بڻائي، غفلت جو ذخيرو نه؛ تبليغ جو طريقو بڻائي، تماشي جو تڪرار نه. جيڪو ماڻهو سوشل ميڊيا جي مصروفيت کي محدود ڪري، الله جي ياد کي مضبوط ڪري ۽ آخرت جي آگاهي کي پنهنجي زندگيءَ جو محور بڻائي، اهو ئي سچي معنيٰ ۾ داناءُ آهي. ڇو ته عقل اهو آهي جيڪو وقت جي قيمت کي سمجهي، ايمان اهو آهي جيڪو آخرت جي اهميت کي محسوس ڪري ۽ عرفان اهو آهي جيڪو رب جي قرب کي سڃاڻي. آخرڪار هي بيت انسان کي سڏ ڏئي ٿو ته شور مان شعور ڏانهن، شهرت مان شريعت ڏانهن ۽ مصروفيت مان معرفت ڏانهن موٽي اچو. ڇو ته جيڪو ماڻهو رب جي رحمت جي درياءَ ۾ هوندي به روحاني اُڃ ۾ مري وڃي، سو واقعي مورک آهي؛ ۽ جيڪو سوشل ميڊيا جي مصروفيت ۾ آخرت کي وساري ويهي، سو آخرڪار حسرتن جي هنج ۾ هارجي وڃي ٿو. تنهنڪري عقل جو آواز اهو آهي ته انسان پنهنجي دل کي دين سان، پنهنجي وقت کي عبادت سان ۽ پنهنجي زندگيءَ کي آخرت جي تياري سان سينگاري؛ ته جيئن سوشل ميڊيا جي شور ۾ به روحانيت جو سرور ۽ دنيا جي واپار ۾ به آخرت جو وقار برقرار رهي.