ايران جي جنگي حڪمت عملي ڪاميابين سان همڪنار ٿي رهي آهي!

گذريل ڏينهن ايراني فوج اسرائيل کي آخري وارننگ جاري ڪندي چيو آهي ته پورو ملڪ خالي ڪري وڃو. ڇو ته اها ڌرتي فلسطين جي آهي جنهن تي توهان قابض ٿيا آهيو. جيڪڏهن ائين نه ڪيو ويو ته توهان لاءِ ڌرتي ٽامو ڪري ڇڏينداسين. ان وارننگ کانپوءِ اسرائيل توڙي آمريڪا خوف ۾ وٺجي ويا آهن. ڇو ته ايران جيڪو چيو آهي اهو ڪري ڏيکاريو آهي موجوده جنگ ۾ ايران جي حيران ڪندڙ حڪمت عملي ڏسي دنيا حيران ٿي وئي آهي. چين جي “ڊمي” هٿيارن آمريڪا ۽ اسرائيل کي وڏي معاشي نقصان ۾ وجهي ڇڏيو آهي. ايران پاران چين مان اهڙو جديد ڊمي (نقلي) جنگي ساز و سامان خريد ڪيو ويو آهي، جيڪو سيٽلائيٽ تصويرن ۾ بلڪل اصل نظر اچي ٿو. هن حڪمت عملي دشمن ملڪن جي دفاعي نظام کي وڏو چڪر ڏئي ڇڏيو آهي. چين پاران نقلي ميزائل ۽ ٽينڪون سيٽلائيٽ تان ڏسڻ ۾ 100 سيڪڙو اصل لڳن ٿيون. آمريڪا ۽ اسرائيل انهن نقلي هدفن کي اصل سمجهي انهن تي قيمتي ميزائل فائر ڪيا، جنهن ڪري کين سخت مالي ۽ دفاعي نقصان رسيو آهي. ايران بنا ڪنهن وڏي جنگي خرچ جي، صرف نقلي هٿيارن ذريعي دشمن جي مهانگي ميزائل سسٽم کي ضايع ڪري ڇڏيو آهي. هيءَ جديد جنگي حڪمت عملي ايران لاءِ هڪ وڏي ڪاميابي ۽ دشمن لاءِ هڪ مالي عذاب بڻجي وئي آهي. اربل ۾ پيشمرگه بيس تي ڊرون حملي بعد، جنهن ۾ هڪ فرينچ فوجي مارجي ويو ۽ ڪيترائي ٻيا زخمي ٿيا، ايراني سرڪاري ميڊيا حملي کي جائز قرار ڏيندي رهي آهي. اهي دعويٰ ڪن ٿا ته فرانس جنگ ۾ شامل آهي. تازو بيان ۾ ايران الزام لڳايو آهي ته فرانس ڪرد باغين کي عراقي ڪردستان (KRI) ۾ تربيت ڏئي رهيو آهي ته جيئن اهي ايران اندر ڪارروايون ڪن. جڏهن ته آمريڪا جون ڳريون هوائي ڪارروايون جاري رهيون. سينٽڪام تصديق ڪئي ته B-2 بمبار جهازن ايران مٿان مشن اُڏايا. ايراني ذريعن موجب تهران ۾ خلائي تحقيق واري اداري ۽ سائنس واري وزارت سان لاڳاپيل هنڌن ويجهو حملا ٿيا، جنهن کانپوءِ ڀرپاسي وارن علائقن ۾ بجلي ۽ مواصلات بند ٿي ويا. رپورٽن موجب واشنگٽن علائقي ۾ وڌيڪ فوج موڪلڻ جي تياري ڪري رهيو آهي. امفيبيئس اسالٽ شپ USS Tripoli ۽ تقريبن 2500 ميرينز (31 هين ميرين ايڪسپيڊيشنري يونٽ) وچ اوڀر طرف وڃي رهيا آهن، جڏهن ته سينٽڪام واري علائقي لاءِ 5000 وڌيڪ آمريڪي فوجين موڪلڻ تي به ڳالهيون ٿي رهيون آهن. ايراني تبصرا ڪندڙ انهن فوجي تيارين کي ممڪنه زميني ڪاررواين جي تياري طور ڏسي رهيا آهن. ڪجهه منظرنامن ۾ چيو پيو وڃي ته ابو موسى، گريٽر تنب ۽ لسر تنب وارن ٻيٽن تي قبضي جي ڪوشش ٿي سگهي ٿي ته جيئن هرمز جي سامونڊي رستي تي ڪنٽرول حاصل ڪيو وڃي يا خارگ ٻيٽ کي نشانو بڻائي ايران جي تيل برآمدات کي متاثر ڪيو وڃي. ساڳئي وقت ڪجهه ايراني تجزيه نگار اهڙي صورتحال کي هڪ موقعو به سمجهن ٿا. انهن جو چوڻ آهي ته جيڪڏهن آمريڪي زميني فوجون ايران جي ويجهو ٻيٽن يا هنڌن تي تعينات ٿين ٿيون ته اهي ايراني فوجي صلاحيتن جي حد اندر اچي وينديون، جنهن سان ايران آمريڪا کي جاني نقصان پهچائي سگهي ٿو ۽ محدود تعينات کي مهانگي ٽڪراءَ ۾ تبديل ڪري سگهي ٿو. تهران جي حڪمتِ عملي واري پيغام ۾ “مزاحمتي محاذن جي اتحاد” (Axis of Resistance) تي زور ڏنو پيو وڃي.

ايراني ذريعن جو چوڻ آهي ته حزب الله تي حملا به ساڳئي جنگ جو حصو آهن. تنهنڪري جيڪڏهن ايران تي سڌا حملا بند به ٿي وڃن، ته به جنگ جاري رهي سگهي ٿي، جيستائين اسرائيل حزب الله خلاف ڪارروايون جاري رکي. ايران ۽ حزب الله جي وچ ۾ وڌندڙ هم آهنگي هن سوچ کي وڌيڪ مضبوط ڪري ٿي. ڪجهه رپورٽن موجب ٻنهي ڌرين هڪ ئي وقت ميزائل فائر ڪيا، جنهن جو مقصد اسرائيلي فوجي صلاحيت کي ڪيترن محاذن تي مصروف رکڻ هو. ايراني فوجي ماهرن موجب ايراني ڊرونز جو اثر وڌي ويو آهي. هاڻي وڏين لهرن بدران سڄو ڏينهن ننڍا ڊرون گروپ مسلسل موڪليا وڃن ٿا، جنهن سان دشمنن جي فضائي دفاعي نظام کي لڳاتار مصروف رکيو وڃي ٿو. نوان ماڊل جهڙوڪ Hadid-110 ۽ Shahed-238 به روڪٿام جي شرح گهٽائي رهيا آهن. هرمز جي سامونڊي رستي جي چوڌاري معاشي جنگ به تبديل ٿي رهي آهي. رپورٽن مطابق ايران ٻه هندستاني LNG ٽينڪر لنگهڻ ڏنا آهن ۽ اهڙي نظام تي غور ڪري رهيو آهي جنهن ۾ ڪجهه تيل جون موڪلون جاري رهن. خاص ڪري چين ڏانهن، شايد يوان ڪرنسي ۾. جڏهن ته ٻين کي محدود ڪري مغربي ملڪن تي معاشي دٻاءُ برقرار رکيو وڃي. تيل جون مارڪيٽون سخت رد عمل ڏيکاري رهيون آهن. تيل جي قيمت 100 ڊالر في بيرل کان مٿي ٿي وئي آهي، جڏهن ته خليج جا توانائي پيدا ڪندڙ ملڪ هرمز واري رستي جي غير يقيني صورتحال سبب پنهنجي پيداوار ۽ شپنگ جا طريقا تبديل ڪري رهيا آهن. جنگ جا فوجي خرچ آمريڪا لاءِ وڌي رهيا آهن. عراق ۾ KC-135 ريفيولنگ جهاز جي حادثي ۾ ڇهه عملي جا ماڻهو مارجي ويا. رپورٽن موجب هن تڪرار دوران آمريڪا جا 7 ريفيولنگ جهاز تباهه يا نقصان جو شڪار ٿي چڪا آهن. هي جنگ علاقائي سياست کي به تبديل ڪري رهي آهي. عراق ۾ پاپولر موبلائيزيشن فورسز (PMF) تي آمريڪي حملا عراقي سياسي شخصيتن جي سخت رد عمل جو سبب بڻيا آهن. شيعا اڳواڻ نوري المالڪي خبردار ڪيو آهي ته اهڙا حملا عراقي خود مختياري جي خلاف آهن، جنهن سان ملڪ ۾ آمريڪا خلاف جذبات وڌي سگهن ٿا. ايران جي اندر حڪومت اندروني سلامتي کي وڌيڪ سخت ڪري رهي آهي. IRGC انٽيليجنس خبردار ڪيو آهي ته جنگ دوران ڪو به احتجاج ٿيو ته ان کي جنوري جي احتجاجن کان به وڌيڪ سختي سان دٻايو ويندو. ايران اندر شهري علائقا به هاڻي وڌيڪ نشانو بڻجي رهيا آهن. رپورٽن موجب بوروجرد ۽ ڏکڻ تهران جي گهٽ آمدني وارن علائقن ۾ رهائشي پاڙن تي حملا ٿيا آهن، جنهن سان ايران جو اهو دعويٰ مضبوط ٿي رهيو آهي ته بمباري هاڻي صرف فوجي هدفن تائين محدود نه رهي آهي. ان جي باوجود حڪومت همت ڏيکارڻ جي ڪوشش ڪري رهي آهي. يوم القدس جي موقعي تي تهران ۽ ٻين شهرن ۾ وڏي پيماني تي حڪومت حامي جلسا ٿيا، جڏهن ته ڪيترائي سينيئر عملدار عوام آڏو ظاهر ٿيا، جيتوڻيڪ رپورٽن موجب اسرائيل کين هدفن جي فهرست ۾ شامل ڪيو آهي. علاقائي سطح تي ترڪي سان تڪرار في الحال محدود رهيو آهي، جيتوڻيڪ ترڪي جي فضائي حدن ۾ ڪيترائي ميزائل روڪيا ويا آهن. ٻئي ڌريون لڳي ٿو ته ڇڪتاڻ وڌائڻ کان پاسو ڪري رهيون آهن ۽ هرمز مان ترڪي جهازن جي گذر بابت ڳالهين کي جاري رکيو ويو آهي. ساڳئي وقت IRGC سان لاڳاپيل ميڊيا هاڻي جنگ کي جاگرافيائي طور وڌائڻ جا اشارا ڏئي رهي آهي. تبصرن ۾ خبردار ڪيو ويو آهي ته جيڪڏهن شام اوڀر طرف کان حزب الله خلاف ڪارروائي ڪرڻ جي ڪوشش ڪري ته “مزاحمتي محور” ڪيترن محاذن تان جواب ڏئي سگهي ٿو، جنهن ۾ عراق به شامل ٿي سگهي ٿو. مجموعي طور تي هي تڪرار وڌيڪ پيچيده بڻجي رهيو آهي. ايران اندر جاري حملا، حزب الله سان هم وقتي ڪارروايون، سامونڊي رستن تي وڌندڙ دٻاءُ ۽ آمريڪي زميني مداخلت بابت وڌندڙ بحث جنگ جي 14هين ڏينهن جا اهم واقعا آهن. لڳي ٿو ته جنگ گهٽجڻ بدران آهستي آهستي مختلف محاذن تي پکڙجي رهي آهي.