بلاگنئون

دهشتگرديءَ جي نئين لهر ۽ قومي اتفاق جي ضرورت

پاڪستان، جيڪو قدرتي وسيلن ۽ نعمتن سان مالا مال ملڪ طور سڃاتو وڃي ٿو، منجهس چار موسمون، معتدل موسم، رنگين ثقافتي سڃاڻپ، سامونڊي بندرگاهون، مضبوط دفاعي نظام ۽ قومي جذبي سان سرشار عوام موجود آهي، جنهن ڪري پوري دنيا ۾ هن خطي تي رشڪ ڪيو ويندو آهي. اهوئي سبب آهي جو دشمن قوتن پهرين ڏينهن کان ئي هن ملڪ ۾ تباهي ۽ ورهاست واري سازشن ذريعي ان جي شهرت ۽ سڃاڻپ کي نقصان پهچائڻ جي ناڪام ڪوشش ڪئي آهي. دهشتگردي ۽ ان کي فروغ ڏيندڙ عنصرن خطي جي سلامتي کي سواليه نشانو بڻايو آهي. پاڪستاني سيڪيورٽي فورسز پاران دهشتگردي خلاف ڪيل مثبت ڪاررواين کي نه رڳو سخت تنقيد جي نظر سان ڏٺو ويو آهي، پر ميڊيا ۽ بين الاقوامي سطح تي ان جي ڪردار کي منفي رجحان ڏيڻ جي ڪوشش پڻ ڪئي وئي آهي، پر حقيقت اها آهي ته پاڪستاني فورسز آپريشن ضرب عضب، بنيان المرصوص ۽ رد الفساد ۾ پنهنجو ڀرپور ڪردار ادا ڪندي دشمن کي ملڪ جي سلامتي سان کيڏڻ جو موقعو نه ڏنو آهي. دهشتگرديءَ جي تازن واقعن کي نظر ۾ رکندي، پاڪستان اندر هڪ ڀيرو ٻيهر دهشتگرديءَ جي نئين لهر سامهون آئي آهي جنهن کي منهن ڏيڻ لاءِ سموريون فورسز پنهنجا وسيلا ڪتب آڻي رهيون آهن. هن وقت دهشتگردن خيبر پختونخواهه ۽ بلوچستان جي علائقن کي تمام گهڻو متاثر ڪيو آهي. عام طور ڏٺو ويو آهي ته ٽي ٽي پي، بي ايل اي ۽ آءِ ايس ڪي پي ٻيهر اُڀري رهيون آهن، جيڪو ٻاهرين محفوظ پناهگاهن ۽ اندروني سياسي ورڇن جو نتيجو آهن. ان لاءِ بنيادي سببن جي سڃاڻپ ڪرڻ يا قانوني خلا کي درست ڪرڻ ۽ ٻنهي پاسن تي قانوني پاليسي کي درست ڪرڻ قانوني ۽ قومي جوابن جي فوري ضرورت آهي ته جيئن اهي گروهه وڌيڪ طاقت حاصل نه ڪري سگهن. بدقسمتي سان، ماضي ۾ خوشامد جي پاليسي واري مسئلي کي گهٽائڻ جي بدران ڊگهو ڪيو ويو. ٽي ٽي پي ۽ پي ٽي آءِ حڪومت دوران ڳالهين ۽ “نرم” سلوڪ انهن گروهن کي ٻيهر منظم ٿيڻ جي جاءِ فراهم ڪئي. جيتوڻيڪ ماضيءَ ۾ انهن جو رڪارڊ وڏي پيماني تي معصوم شهرين جي قتل سان لاڳاپيل رهيو.

افسوس جي ڳالهه اها آهي ته اڄ به پي ٽي آءِ جي اڳواڻيءَ ۾ ڪي پي ڪي حڪومت انهيءَ ساڳئي طريقي کي اختيار ڪندي نظر اچي ٿي، جيڪو دهشتگرديءَ جي خلاف آپريشن کي متاثر ڪري ٿو ۽ دهشتگردن توڙي شرپسند عناصرن کي بااختيار بڻائي ٿو. انهن کي عوام ۾ رهڻ سان آساني سان تخريبڪاري جا موقعا ملن ٿا. جيئن سياست ۾ مخالف جي خلاف پروپيگنڊا ذريعي حڪومت مخالف ڌر کي ڪمزور ڪرڻ هڪ تاريخي عمل آهي، تيئن پي ٽي آءِ پاران دهشتگرديءَ کي نظرانداز ڪندي حڪومت جي پوزيشن کي ڪمزور ڪرڻ انهن جي ناپاڪ ارادن ۾ انهن جي حمايت ڪرڻ جي برابر آهي. ٽي ٽي پي ۽ ان جي اڳواڻن لاءِ نرمي ۽ احترام قومي اتفاق راءِ کي نقصان پهچائي ٿي. ٻئي طرف، پي ڊي ايم، پي ٽي آءِ سان گڏ، سيڪيورٽي فورسز جي رياستي ڪارروائين کي “ڊالر وار” بيان ڪندي انتهاپسند پروپيگنڊا کي آڪسيجن فراهم ڪري ٿي. پي ٽي آءِ ۽ پي ڊي ايم ميمبرن جو بياني اتحاد جيڪي سوشل ميڊيا تي منفي فوجي مخالف پروپيگنڊا پکيڙي رهيا آهن، سو قومي امن ۽ سلامتي لاءِ خطرو بڻجي رهيو آهي. اهڙا ورهاست جوڳا ۽ بدنيتي وارا بيانيه پاڪستان جي شهيدن جي رت کي بدنام ڪرڻ ۽ عوامي اتحاد کي ڪمزور ڪرڻ جو سبب بڻجن ٿا. اهي رياست مخالف سرگرميون ملڪ ۾ ماڻهن ۾ پريشاني ۽ مونجهارو پکيڙين ٿيون. ٻئي طرف، اهي رياست مخالف بيانيه وڌائين ٿا، جنهن جي ڪري ماڻهو، خاص طور تي خيبر پختونخواهه جا ماڻهو، رياست کي پنهنجو دشمن سمجهن ٿا.

بلاشبه هي عمل سياسي عدم استحڪام ۽ سماجي نفرت ۾ اضافو ڪري ٿو. دهشتگرد افغان ڪئمپن ۾ رهندڙ ماڻهن، خاص طور تي اندروني شهرين کي، آپريشن کي ڏکيو بڻائڻ لاءِ ڍال طور استعمال ڪري رهيا آهن. تازو، هڪ يونيورسٽي پروفيسر، عثمان قاضي، جيڪو ظاهري طور تي تعليم کي فروغ ڏئي رهيو هو، پر حقيقت ۾ دهشتگردن جو سهولتڪار هو، جنهن کي بلوچستان ۾ گرفتار ڪيو ويو. هو اڳ ۾ به ڪيترن ئي حملن ۾ دهشتگردن جو مددگار رهيو هو ۽ آگسٽ ۾ آزادي جي ڏينهن تي هڪ وڏي خودڪش حملي جي تياري ۾ مصروف هو. اهڙي صورتحال جو پاڪستاني سماج تي گهرو اثر پئجي رهيو آهي. شهيدن جا وارث سوال اٿاري رهيا آهن ته ڇا انهن جي قربانين جو احترام ڪيو پيو وڃي؟ ڇا هلال واري سائي جهنڊي هيٺ پاڪستاني فوج جي شهيدن سان انصاف ڪيو پيو وڃي؟ حقيقت اها آهي ته مصالحتي پاليسيون ۽ متضاد بيانيا قومي خواهشن کي ڪمزور ڪري رهيا آهن. گمراهه ڪندڙ معلومات دهشتگردي کي منهن ڏيڻ جي قومي ارادي کي ڪمزور ڪري ٿي. ان ڪري ضرورت ان ڳالهه جي آهي ته سڀني سياسي قوتن کي مصالحتي پاليسين کي هڪطرف رکي دهشتگردن جي سهولتڪارن خلاف لوهي ديوار بڻجي انهن جي ارادن کي ناڪام بڻائجي. پارليامينٽ، صوبن ۽ ميڊيا ۾ هم آهنگي هجڻ گهرجي. افغانستان بابت احتساب جي پاليسي سخت هجڻ گهرجي.

پاڪستان کي ٻه طرفي، علاقائي ۽ گڏيل قومن جي پليٽ فارمن تي افغان عبوري حڪومت تي بامعنيٰ دٻاءُ برقرار رکڻ گهرجي ته جيئن محفوظ پناهگاهن کي ختم ڪيو وڃي، لانچ پيڊ بند ڪيا وڃن ۽ يقيني بڻايو وڃي ته دهشتگردن کي انصاف جي ڪٽهڙي ۾ آندو ويندو. سياسي ڍڪ ڏيڻ بند ڪريو. پناهگيرن جي واپسي جو عمل بتدريج ٿيڻ گهرجي ته جيئن دهشتگرديءَ لاءِ استعمال ٿيندڙ سامان ۽ رابطا ختم ٿي سگهن. انساني حقن جو احترام ڪندي هن عمل کي يقيني بڻايو وڃي. معصوم جانين جي حفاظت لاءِ، بين الاقوامي ضابطن تي عمل ڪيو وڃي، پر سهولتڪارن، ڏوهاري نيٽ ورڪن ۽ جعلي دستاويزي معيشت خلاف فوري ڪارروائي ڪئي وڃي. بلوچستان ۽ فاٽا جي ماڻهن لاءِ روزگار جا نوان موقعا فراهم ڪيا وڃن، ترقياتي منصوبا موثر طريقي سان شروع ڪيا وڃن ۽ انتظامي حڪمت عملي کي مضبوط ڪيو وڃي. دشمن خلاف محاذ کي دليلن ۽ ثبوتن ذريعي مضبوط ڪيو وڃي ۽ ملڪ دشمن عناصرن کي بي نقاب ڪيو وڃي. خيبر پختونخواهه ۽ بلوچستان جي عوام، مقامي بزرگن، عالمن، نوجوانن ۽ ڊجيٽل ميڊيا کي ان ۾ شامل ڪيو وڃي. ان کان علاوه دهشتگرديءَ خلاف قانونن تي عملدرآمد مسلسل ۽ مصلحت کان مٿانهون هجڻ گهرجي. آن لائين يا ڪنهن به سياسي سرگرمي جي آڙ ۾ دهشتگرديءَ جي حمايت نه ڪئي وڃي. عدالتي عمل جي نگراني ۾ اهڙو ڪم ڪرڻ وارن خلاف سخت ڪارروائي ڪئي وڃي ته جيئن رياست جي جائز حيثيت ۽ عوامي اعتماد کي وڌيڪ مضبوط ۽ بحال ڪيو وڃي.

ڇو ته دهشتگرديءَ خلاف جنگ صرف سيڪيورٽي فورسن جي باري ۾ ناهي ۽ نه ئي ڪو سياسي، نظرياتي ۽ سماجي مسئلو آهي. دهشتگرد گروپن ۽ سهولتڪارن پاران دهشتگردي جي نئين لهر کي ان وقت تائين روڪي نٿو سگهجي، جيستائين ٻاهرين سرپرستي ختم نه ڪئي وڃي، افغان پناهگيرن جي واپسي قانون مطابق ڪئي وڃي. خاص طور تي پي ٽي آءِ، پي ڊي ايم ۽ اي اين پي جي ورهاست واري سياست ختم نه ڪئي ويندي. هڪ جامع قومي حڪمت عملي ٺاهي دهشتگردي ۽ دشمن جي ناپاڪ ارادن کي ختم ڪري ملڪ ۾ امن ۽ استحڪام جي راهه هموار ڪرڻ جي ضرورت آهي. سيڪيورٽي فورسن ۽ پاڪستان جي عوام کي ملڪ جي هر ڪنڊ ۾ استحڪام ۽ پاڪستان جو نعرو بلند ڪرڻ گهرجي ته جيئن هڪ مثالي ۽ فلاحي اسلامي رياست دنيا جي سامهون پيش ڪري سگهجي.