سنڌ، جيڪا صدين کان امن، محبت، رواداري ۽ انسانيت جي ڌرتي سڏي ويندي هئي، اڄ قبيلائي دهشتگردي جي هٿ ور چڙهيل آهي. شڪارپور، ڪنڌڪوٽ، ڪشمور، گھوٽڪي، سکر ۽ پنوعاقل جا علائقا روز نوان لاش کڻن ٿا، بيشمار گهر روزانو جي بنيادي تي اجڙي وڃن ٿا ۽ ڪيترائي خاندان غم ۾ ٻڏل آهن. گذريل ٻن سالن ۾ رڳو شڪارپور ۽ پنوعاقل جي ڀرپاسي ۾ 40 بيگناهه ماڻهو مارجي ويا. جڏهن ته 1988ع کان 2025ع تائين جتوئي ۽ مهر قبيلن جي جهيڙي ۾ 450 کان وڌيڪ ماڻهو قتل ٿيا. هي انگ اکر رڳو انگ نه آهن، پر هر انگ پٺيان هڪ اجڙيل گهر، هڪ ماءُ جو روڄ راڙو، معصوم ٻارن جي يتيمي ۽ هڪ خاندان جي تباهي لڪل آهي. سنڌ ۾ قبيلائي دهشتگردي هاڻي رڳو جهيڙو نه رهيو آهي، پر مڪمل منظم هٿياربند دهشتگردي جي صورت اختيار ڪري چڪو آهي. هٿياربند ٽوليون جديد هٿيارن سان ڳوٺن تي راڄ ڪن ٿيون. ڪلاشنڪوف، راڪيٽ لانچر ۽ نوان خودڪار هٿيار کلي عام استعمال ٿين ٿا. پوليس جي ڪمزوري، سياسي مداخلت، سردارن جو دٻاءُ ۽ رياست جي خوفناڪ سرد مهري سنڌ جي امن کي يرغمال بڻائي ڇڏيو آهي، جتي رياست جو حڪم ڪمزور ۽ سردار جو حڪم طاقتور هجي، اتي قانون هميشه زمين تي ريڙھيون پائيندي نظر ايندو آهي ۽ ڏوهاري سرعام گهمندا آھن. سنڌ جي بدقسمتي اها آهي ته ڪيترن علائقن ۾ اڃان تائين سرداري نظام رياست کان وڌيڪ مضبوط بيٺو آهي. پوليس ڪيترن هنڌن تي سردارن جي مرضيءَ کانسواءِ ڪارروائي نٿي ڪري سگهي، جنهن سبب ڏوهاري وڌيڪ بي خوف ٿي وڃن ٿا. عدالتن جو عمل به سست ۽ ڏکيو آهي. هڪ ڪيس جو فيصلو ڪرڻ ۾ 10، کان 12، سال ڪڏهن ڪڏهن 15 سال به لڳي وڃن ٿا. جڏهن عدالت دير ڪري ٿي، ماڻهو چون ٿا ته بدلو پاڻ وٺجي، عدالت کان ڇا اميد رکجي ۽ نتيجي ۾ رتوڇاڻ جو سلسلو وڌندو رهي ٿو. نسل در نسل دشمني، انا ۽ ضد جي باهه ۾ ٻار، بزرگ، جوان ۽ بيگناهه ماڻهو هر روز ساڙيا پيا وڃن. قبيلائي دهشتگردي تعليم ۽ روزگار کي به ختم ڪري ڇڏيو آهي. ڪيترائي اسڪول بند آهن، استاد اسڪول وڃڻ کان ڊڄن ٿا، ٻار خوف سبب پڙهائي ڇڏي ڏين ٿا. ڪاروبار تباهه، چوپايو مال چوري، هارين جون زمينون ويران، ڪٽنب گهرن ۾ قيد ۽ شام ٿيڻ سان گڏوگڏ ڳوٺن ۾ خوف ۽ دهشت پکڙجي وڃي ٿي. سنڌ جو سماج جيڪو مهمان نوازي ۽ امن جي ڪري مشهور هو، اڄ خوف، بندوق، رت ۽ لاشن جي تصوير بڻجي چڪو آهي.
