افغان سماج ۽ ان جي ثقافت جي ترقي ۽ واڌ ويجھه تي سامراجي ۽ رجعتي حملا جيتوڻيڪ غازي امان الله خان جي پسنداڻن سڌارن جي وقت کان شروع ٿيا. باوجود ان جي جڏهن افغانستان ۾ سرد جنگ جا پراڻا رانديگر 1979ع ۾ اڳوڻي سوويت يونين جي مداخلت کانپوءِ ٻيهر آمهون سامهون ٿيا ته آمريڪا جا ڳجها ادرا افغان جنگ ۾ پنهنجين اتحادين سان گڏجي ڪري خطي جي رجعتي قوتن جي ڀرپور پٺڀرائي ڪرڻ لڳا. انهن جهادي قوتن کي پهرين مرحلي ۾ سرحد پار باقاعده فوجي تربيت ڏني ٿي وئي. پوءِ کين هٿيارن سان هٿياربند ڪري غيرن جي جنگ جو ٻارڻ بڻايو ٿي ويو. مذهبي جهاد جي ليبل تي وڙهڻ وارن جي وسيلي پيٽرو ڊالرز جي بدلي افغانستان ۾ سوويت فوجين سان گڏ ويڙھ ۾ اهڙي تباهي مچائي وئي ته هڪ وڏي انگ ۾ ماڻهو افغانستان ڇڏي پاڙيسيري ملڪن جيئن ته پاڪستان ۽ ايران ۾ پناهه وٺڻ لڳا. ٻئي پاسي پاڪستان ۽ ايران جي مهاجر ڪيمپن ۾ نئين افغان نسل تي رجعتي ڪم شروع ڪيائون. جنگ جي لاءِ نئون ٻارڻ ميسر ڪرڻ جي لاءِ انهن ڪيمپن ۾ نام نهاد تعليم جي بهاني افغان ماڻهن کي پنهنجي سڃاڻپ ۽ ثقافت کان ڪٽي ڪري مذهبي بنياد پرستي ۽ جنونيت جي سڃاڻپ ڏني ٿي وئي. واشنگٽن پوسٽ 23 مارچ 2002ع جي شماري ۾ جيڪو اسٽيفنز ۽ ڊيوڊ بي اوٽاوي هڪ آرٽيڪل ۾ بيان ڪيو ته انهن مهاجر ڪيمپن ۾ پڙهائڻ واري دري ۽ پشتو ٻولين جا ڪورسي ڪتاب 1980ع جي شروعات ۾ نبراسڪا اومايا يونيورسٽي ۽ ان جي سينٽر فار افغانستان اسٽڊيز ۾ يو ايس ايڊ جي امدادي گرانٽ کان تيار ڪيو ويو. 1984ع کان 1994ع جي دوران ان ڪم جي لاءِ نبراسڪا يونيورسٽي کي 51 ملين ڊالرز جي رقم ميسر ڪئي وئي. انهن ڪتابن ۾ ٻارڙن جي قاعدن ۾ ٽينڪن، ميزائيلن، بارودي سرنگن ۽ گولين جي تصويرن جي مدد سان حساب ڪتاب سيکاريو ويندو هو. نام نهاد مجاهدين کي افغانستان جا هيروز ۽ مذهبي ڇوٽڪاري واري طور تي پيش ڪيو ويندو هو. افغانستان جا حقيقي هيروز جن ۾ غازي امان الله خان جهڙا ماڻهو شامل هئا، جي ترقي پسند سوچ کي ڪافر سڏي پيش ڪيو ٿي ويو ۽ ان جهڙن سمورن سامراج دشمنن، انقلابين ۽ افغان سماج ۽ مظلوم طبقن جي سچن نمائندن جي ڪردار ڪشي ڪئي ٿي وئي ۽ نفرت جي قابل ڪردار جي طور تي پيش ڪيو ٿي ويو ۽ ان جي بدلي اهڙا تشدد ڀريا ۽ رجعتي پيغام انهن معصوم ذهنن ۾ اوتيا ٿي ويا ته اهي پنهنجي سڃاڻپ ۽ تاريخ کان هڪدم ڪٽجي ٿي ويا. نئون نسل ٻاهرين سامراجي ارادن، پيٽرو ڊالرز جي حاصلات ۽ نام نهاد جهاد جي نالي سان نبراسڪا يونيورسٽي جي نصاب جي تحت جنوني بڻجي چڪو هو ۽ فيبروري 1988ع ۾ سوويت يونين جي فوجين جي وڃڻ کانپوءِ پاڻ ۾ وڙهڻ ۽ ائين افغانستان کي هڪ ڊگهي خوني گهرو ويڙھ ۾ ڌڪي ڇڏيائون.
