ٻار جيڪي خدا جي زمين تي موڪليل سڀ کان پاڪ دعا آهن، جڏهن ڪينسر جهڙي بيماريءَ سان ويڙهه ڪن ٿا ته سڄي ڪائنات جو ضمير لرزي وڃي ٿو. اهي ننڍڙا هٿ، جيڪي ڪڏهن رانديڪا جهلي خوشيءَ مان کلندا هئا، جڏهن ڊرپس ۽ دوائن سان ٻڌجي وڃن ٿا، تڏهن درد رڳو جسم تائين محدود نٿو رهي، بلڪه انساني دلين ۾ به لهر بڻجي ڦهلجي وڃي ٿو. ٻارن ۾ ڪينسر جو عالمي ڏينهن، جيڪو هر سال 15 فيبروري تي ملهايو ويندو آهي، اُن درد کي محسوس ڪرڻ، اُن جدوجهد کي سلام ڪرڻ، ۽ اُن اميد کي زنده رکڻ جو ڏينهن آهي، جيڪا هر اذيت کان وڌيڪ سگهاري هوندي آهي.
ٻار، جيڪي مرڪ سان ڏينهن جي شروعات ڪن ٿا ۽ خوابن سان راتين کي سينگارين ٿا، جڏهن ڪينسر جهڙي بيماريءَ سان منهن ڏين ٿا ته وقت ڄڻ ساهه روڪي بيهي رهي ٿو. هي اُن درد کي محسوس ڪرڻ جو ڏينهن آهي، جيڪو ننڍڙين ڇاتين ۾ وڏو ٿي ڌڙڪي ٿو ۽ اُن اميد کي زنده رکڻ جو ڏينهن آهي، جيڪا هر اذيت کان وڌيڪ سگهاري آهي.
ڪينسر ٻارن کان سندن رانديڪا کسي ٿو، پر سندن حوصلو نٿو کسي سگهي. اسپتالن جي سفيد ڀتين وچ ۾ به انهن جي اکين ۾ زندگيءَ جا رنگ هوندا آهن. ڊاڪٽرن جا لفظ، ماءُ جي دعا، پيءُ جو حوصلو ۽ سماج جي همدردي اهي سڀ گڏجي اُن جنگ جو حصو بڻجن ٿا، جيڪا رڳو جسم جي نه، پر روح جي به هوندي آهي.
ٻارن ۾ ڪينسر رڳو هڪ بيماري ناهي؛ اهو انسانيت جو امتحان آهي. ڇا اسين وقت سر آواز اُٿاريون ٿا؟ ڇا اسين علاج کي هر ٻار تائين پهچائڻ چاهيون ٿا؟ ڇا اسين انهن معصوم چهرن تي ٻيهر مسڪراهٽ آڻڻ لاءِ گڏجي بيهڻ جي همت رکون ٿا؟ هي ڏينهن اسان کان اهي سڀ سوال پڇي ٿو.
حساس ماڻهن، درد کي لفظن ۾ بدلائي، اميد جو رستو ٺاهيو آهي. اهڙيءَ ريت هي ڏينهن به اسان کي سيکاري ٿو ته لفظن، دعائن ۽ عملن سان زخم ڀري سگهجن ٿا. جڏهن سماج ٻارن جي پاسي بيهي ٿو، تڏهن ڪينسر جهڙي بيماري به اڪيلي ٿي پوي ٿي.
ڪينسر ٻارن کان سندن ننڊون کسي ٿو، پر سندن خواب نٿو کسي سگهي. اسپتالن جي خاموش راهدارين ۾ به انهن جي اکين ۾ مستقبل جا ڏيئا ٻرندا رهن ٿا. سوئيءَ جي تڪليف، دوائن جي ڪڙاڻ ۽ وار وڃائڻ جو غم اهي سڀ سندن نازڪ وجود تي وڏا امتحان آهن، پر انهن معصوم دلين ۾ جيڪو حوصلو آهي، سو ڪيترن ئي صحتمند ماڻهن کان وڌيڪ مضبوط هوندو آهي. ٻار بغير شڪايت جي وڙهندا آهن، ڇو ته انهن کي زندگيءَ سان محبت هوندي آهي.
ٻارن ۾ ڪينسر رڳو طبي مسئلو ناهي، اهو سماج جي اخلاقي ذميواريءَ جو آئينو آهي. جديد دنيا، جيڪا سائنس ۽ ٽيڪنالاجيءَ ۾ آسمان کي ڇهي رهي آهي، اتي اڃان به هزارين ٻار صرف ان ڪري هارائي وڃن ٿا جو کين وقت سر علاج نٿو ملي. هي ڏينهن اسان کان سوال ڪري ٿو: ڇا زندگي صرف انهن لاءِ آهي، جيڪي وسيلن جا مالڪ آهن؟ يا هر ٻار، ڀلي هو ڪنهن به زمين تي ڄائو هجي، جيئڻ جو برابر حق رکي ٿو؟
والدين لاءِ ٻار جو ڪينسر ۾ مبتلا ٿيڻ قيامت کان گهٽ ناهي. ماءُ جون دعائون راتين جا ساهه بڻجي وڃن ٿيون، پيءُ جو حوصلو اندر ئي اندر ٽٽي به ٿو، پر ٻار آڏو مضبوط ديوار بڻجي بيهي ٿو. ڊاڪٽر، نرسون ۽ رضاڪار صرف علاج نٿا ڪن، پر اميد جا ڏيئا روشن رکن ٿا. اهو سڀ گڏيل انساني سفر آهي، جنهن ۾ محبت سڀ کان اثرائتو علاج بڻجي وڃي ٿي. ادب هميشه انساني درد جو ترجمان رهيو آهي. جڏهن لفظ رت سان لکبا آهن، تڏهن ئي تاريخ جي صفحن تي زنده رهندا آهن. ٻارن ۾ ڪينسر جو عالمي ڏينهن ادب کي اهو موقعو ڏئي ٿو ته هو خاموش تڪليفن کي آواز ڏئي، وسريل چهرن کي مرڪ ڏئي ۽ سماج جي بي حسيءَ کي جاڳائي. ڇو ته جڏهن لفظ جاڳن ٿا، تڏهن ضمير به جاڳي ٿو.
هي ڏينهن اسان کي ياد ڏياري ٿو ته ڪينسر سان جنگ رڳو اسپتالن ۾ نٿي وڙهي وڃي، پر دلين، روين ۽ فيصلا ڪندڙ ادارن ۾ به وڙهڻي پوي ٿي. آگاهي، تحقيق، علاج جي برابري ۽ همدردي اهي سڀ هٿيار آهن، جن سان اسين معصوم زندگين کي بچائي سگهون ٿا ۽ شايد، جڏهن ڪنهن اسپتال جي ڪمري ۾ هڪ ٻار مسڪرائي ٿو، تڏهن اها مسڪراهٽ سڄي انسانيت جي فتح هوندي آهي. ٻارن ۾ ڪينسر جو عالمي ڏينهن اسان کي اهو سبق ڏئي ٿو ته جيستائين هڪ به ٻار درد ۾ آهي، تيستائين اسان جو ضمير سڪون سان نٿو سمهِي سگهي. ڇو ته ٻار فقط مستقبل ناهن اهي حال جو امتحان آهن ۽ اميد جو روشن ترين استعارو آهن.