ايران آبنائي هورمز بند ڪرڻ جو فيصلو، هڪ افواهه!!

ھرھڪ ملڪ ۽ قوم جي ھڪ ڊفينس لائين ھوندي آھي. ايٽم بم کان به وڌيڪ خطرناڪ ھٿيار هن وقت ايران وٽ اسٽريٽ آف ھورمز آھي. اسرائيل، ايران جنگ جيڪا هاڻ ائين چئجي ته ختم ٿي چڪي آهي، پر يقين سان ڪجهه چئي نه ٿو سگهجي ته اها وري ڪڏهن شروع ٿي وڃي. اسرائيل جي اڳرائيءَ جو جواب ته ايران ڀرپور ڏنو، پر آمريڪا پاران ايران مٿان بمباري ڪرڻ کانپوءِ اسلامي توڙي غير اسلامي ملڪ خوف ۾ وٺجي ويا ۽ مٿن سڪتو طاري ٿي ويو، ڇو ته اهي ملڪ هن مهل تائين آمريڪا جي داڻي تي چڳيا آهن. تنهنڪري آمريڪا کين اکيون ڏيکاري رهيو هو ته جيڪڏهن سندس ساٿ نه ڏيندا ته کين سبق سيکاريو ويندو. جنگ جي دوران ايران چئني پاسن کان گهيري ۾ آيل هو ۽ آمريڪا ايران جي سرحدي ملڪن تي دٻاءُ وڌائي رهيو هو ته اڏا ڏيو ته ايران مٿان حملا ڪيا وڃن. ماضيءَ ۾ پاڪستان اها غلطي ڪئي ۽ افغانستان مٿان بمباري ڪرڻ لاءِ پنهنجي ڌرتي آمريڪا کي استعمال ڪرڻ لاءِ ڏني جنهن جو پاڪستان اڄ ڏينهن تائين حساب ڏيئي رهيو آهي. بهرحال ايران وٽ آخري آپشن صرف اھوئي بچيل آهي ته هو پنهنجي دفاع لاءِ اسٽريٽ آف هورمز بند ڪري ۽ ڪجهه اطلاع جيڪي مختلف افواهن جي صورت ۾ پکڙيل آهن، انهن مطابق ايران اسٽريٽ آف هورمز بند ڪرڻ جو فيصلو ڪيو آهي، پر جيئن ته آمريڪا جي وچ ۾ پوڻ کانپوءِ جنگبندي واري اعلان کانپوءِ هاڻي صورتحال تبديل ٿي چڪي آهي ۽ ائين چئي سگهجي ٿو ته جيڪڏهن مستقبل ۾ ايران سان وري ڪا اهڙي صورتحال پيدا ٿي وڃي ٿي ته ايران ان سامونڊي رستي کي هڪ هٿيار طور استعمال ڪري سگهي ٿو. جنهن جا نتيجا اهي نڪرندا جو پوري مڊل ايسٽ جو اڌ تيل نڪرڻ بند ٿي ويندو. ھڪ پاسي کان يمني حوثي ڳاڙھو سمنڊ (ريڊ سي) بند ڪيو ويٺا آھن. ٻئي پاسي کان ايران اسٽريٽ آف ھورمز بند ڪيو ته پوري دنيا ۾ تيل جي سپلاءِ شديد متاثر ٿيندي. ايران اسٽريٽ آف هورمز  Strait Of  Hormuz  کي بند ڪرڻ جو فيصلو ان وقت ئي ڪندو، جڏهن سندس ساهه گُهٽيو ويندو. آمريڪي صدر اسرائيل جي طرفداري ڪري هڪ ته هن جنگ جي وچ ۾ ٽپي پيو ۽ پوءِ وري امن جون ڪوششون ڪري پنهنجي لاءِ نوبيل پرائز کٽڻ جي به ڪوشش ڪئي آهي ۽ ايران جي جوهري پروگرام کي به پٺتي ڌڪي ڇڏيو آهي، پر وقت هميشه ساڳيو نه ٿو رهي ۽ وقت ملڪن ۽ قومن جي لاءِ تبديل ٿيندو رهندو آهي. ان ڪري اسلامي ملڪن کي پنهنجن مفادن جو خيال ڪرڻ سان گڏ پنهنجي پاڙيسري ملڪ ايران جو به خيال ڪرڻ گهرجي، جيڪو هڪ اسلامي برادر ملڪ آهي، جيڪڏهن ڪو ملڪ آمريڪا کي پنهنجي سر زمين ڏيندو ته يقينن ايران پنهنجي مفاد ۾ ان ملڪ جي خلاف قدم کڻي آمريڪي اڏن مٿان ڪارروائي ڪري سگهي ٿو. جيئن هن ڀيري قطر ۾ آمريڪي اڏي تي حملو ڪري ڪارروائي ڪئي وئي. ان ۾ به ڪو شڪ ڪونهي ته ٽرمپ سڄي دنيا جي اڳيان ان ڳالهه جو اعلان ڪيو آهي ته ايران ان حملي کان پهرين آمريڪا کي اطلاع ڏنو جنهن جي ڪري آمريڪا پنهنجا سڄا اثاثا محفوظ ڪري ورتا ۽ اتي ڪوبه جاني يا مالي نقصان نه ٿيو. هتي آمريڪي چال ظاهر ٿي آهي ۽ چوندو پيو اچي ته ايران مسلم ملڪن تي حملا پيو ڪري يعني هڪ ڀيرو ٻيهر تفرقي وارو ماحول پيو جوڙي، پر پوري دنيا سمجهي ٿي ته ايران جو هر عمل پوري مسلم دنيا لاءِ پائيدار آهي، جڏهن ايران تي مصيبت هجي ته مسلم ملڪن کي يهودين بجاءِ ايران جو ساٿ ڏيڻ گهرجي، پر آمريڪا جي جارحيت جو ساٿ ڏيئي مسلم ملڪ يزيدي ڪردار اپنائي رهيا آهن، جنهن جو رستو روڪڻ پڻ ايران جي ذميواريءَ ۾ شامل آهي، ان ڪري جيڪڏهن ايران اسٽريٽ آف هورمز کي بند ڪرڻ جو فيصلو ڪري ها ته يقينن اها ان سڄي صورتحال کي اڃا وڌيڪ تشويشناڪ بڻائي ڇڏي ها ۽ ڪيترن ئي ملڪن جي مفادن کي ڌڪ لڳي ها. جنهن جي نتيجي ۾ ممڪن آهي ته جنگ اڃا وڌيڪ خطرناڪ صورتحال ۾ تبديل ٿي وڃي ها. ڇو ته اسٽريٽ آف هورمز  (Strait of Hormuz) هڪ تمام اهم سامونڊي رستو آهي، جيڪو وچ اوڀر جي سامونڊي تجارت، خاص طور تي تيل جي برآمدات لاءِ انتھائي اهميت رکي ٿو. جيڪڏهن ان جو جاگرافيائي جائزو وٺجي ته هي رستو ايران ۽ عمان جي وچ ۾ واقع آهي. هيءَ تنگ پٽي خليجِ فارس (Persian Gulf) کي عمان جي نار (Gulf of Oman) ۽ عرب سمنڊ سان ملائي ٿي، ان جي ڊيگھه لڳ ڀڳ 167 ڪلو ميٽر آهي. جڏهن ته 39 کان 97 ڪلو ميٽر ويڪرو آهي، ان جي اهميت هيٺين نقطن مان ظاهر ٿئي ٿي.

1. عالمي تيل جي فراهمي جو هڪ وڏو حصو، تقريبن 20 سيڪڙو روزانو استعمال ٿيندڙ تيل هن رستي مان گذري ٿو.

2. عالمي واپار ۽ توانائي جي مارڪيٽن لاءِ هي مقام انتهائي اهم آهي، جيڪڏهن ايران ڪنهن به جنگي صورتحال ۾ ان کي بند ڪري ڇڏيو ته ڪيترن ئي ملڪن جي تيل جي سپلائي بند ٿي سگهي ٿي.

سياسي ۽ سيڪيورٽي صورتحال:

هي علائقو جنگي صورتحال جي حساب سان تمام گهڻو اهم سمجهيو وڃي ٿو، خاص ڪري ايران ۽ آمريڪا يا ان جي اتحادي ملڪن جي وچ ۾ ان جي لاءِ تمام گهڻي ڳڻتي محسوس ڪئي ويندي آهي. ڇو ته ايران ماضيءَ ۾ به ان قسم جون ڌمڪيون ڏيندو رهيو آهي. عالمي نيوي فورسز جنهن ۾ خاص طور تي آمريڪي نيوي جا ٻيڙا هتي هميشه گشت ڪندا رهن ٿا ته جيئن رستو محفوظ رهي. هن جون ٻه اهم بندرگاهون آهن.

جنهن مان هڪ بندر عباس اومان جي ويجهو آهي ۽ ٻيو مسقط  جي ويجهو آهي. آبنائي هورمز رڳو سامونڊي رستو ناهي، پر اهو دنيا جي توانائي جي رسد ۽ سپلائي، سياست، واپار ۽ سلامتي لاءِ انتهائي اهم اسٽريٽجڪ هنڌ آهي. ان تي ڪنٽرول يا اثر انداز ٿيڻ جو مطلب پوري دنيا لاءِ وڏو فرق پئجي سگهي ٿو. هي دنيا جو اختيار ڪيل نه رڳو پهريون سامونڊي رستو آهي، پر عالمي توانائي لاءِ هڪ وڏو رستو آهي. هي هڪ اهڙو سامونڊي رستو آهي، جيڪو علائقي جي امير ملڪن کي باقي دنيا سان ڳنڍڻ لاءِ انتهائي اهم آهي، جنهن ۾ ايشيا، يورپ ۽ صومالي علائقا شامل آهن. اهو فارسي نار ۽ عمان جي نار جي وچ ۾ هڪ اهم رستو آهي، جيڪو ايران ۽ عمان جي سرحد کان صرف 35 ڪلو ميٽر پري آهي. خليج فارس ۽ خليج جنبان جي وچ ۾ رابطو دنيا جي تيل جو ٽي سيڪڙو ۽ ان جي ايل اين جي جو پنج سيڪڙو فراهم ڪرڻ لاءِ پڻ استعمال ٿيندو آهي. مطلب ته انهن ملڪن مان ڪل عالمي تيل جي برآمدات جو پنجون حصو هن رستي تان گذري ٿو. هڪ عالمي رپورٽ موجب گذريل سال، خليج مان روزانو ٽي ملين بيرل تيل موڪليو ويو، جيڪو عالمي پيٽروليم جي استعمال جو هڪ سيڪڙو آهي. هتان روزانو ٽي هزار جهاز آبنائي هرمز مان گذرندا آهن. ايران اسرائيل جنگ واپار ۽ دنيا کي تيل ۽ گئس جي بندش جي خطرن کان آگاهه ڪري ڇڏيو. عالمي ماهرن جو چوڻ آهي ته آبنائي هورمز جي بندش جو خطرو عالمي مارڪيٽن ۾ تيل جي قيمتن کي وڌائي سگهيو ٿي. مورڪون نالي هڪ بين الاقوامي تنظيم خبردار ڪيو هو ته جيڪڏهن ائين ٿيو ته تيل جي قيمت 130 ڊالر کان 1030 ڊالر تائين پهچي سگهي ٿي. اسٽريٽ آف (هورمز) جي اهميت جو اندازو ان مان به لڳائي سگهجي ٿو ته جيڪڏهن ايران هورمز کي هڪ هفتي لاءِ به بند ڪيو ته آمريڪا سميت سمورا يورپي ملڪ ڪستو کڻي پنڻ تي مجبور ٿي ويندا. بس ڪجهه مسلمان غيرت ڪن ته انهن يورپين کي پنهنجو غلام بڻائي سگهن ٿا.