سنگين صورتحال کي منهن ڏيڻ لاءِ اثرائتي پاليسي جوڙيو!

وزيراعظم شهباز شريف قوم کي خطاب ڪندي چيو ته خليج ۾ جنگ جي ڪري سڄي خطي ۾ تيل جون قيمتون آسمان سان ڳالهيون ڪري رهيون آهن ۽ تيل جي قيمتن ۾ وڏي واڌ پاڪستان کي به پنهنجي لپيٽ ۾ آڻي ڇڏيو آهي. اها هڪ تلخ حقيقت آهي ته غريبن جو ساهه گهٽجي رهيو آهي. اهو سٺو آهي ته وزيراعظم صورتحال جي سنگيني کان واقف آهي، پر وزيراعظم پاران ان سنگين صورتحال کي منهن ڏيڻ لاءِ ڪنهن به اثرائتي پاليسي جو اعلان نه ڪيو آهي. اهو صحيح آهي ته هن هڪ مهيني لاءِ پيٽرول جي قيمت ۾ سوين رپيا واڌارو ڪري 80 رپيا في ليٽر گهٽتائي جو اعلان ڪيو آهي، جيڪو ناڪافي آهي ۽ اهو پڻ قابل ذڪر آهي ته اوچتو وڏو اضافو ڪرڻ ۽ پوءِ ان کي گهٽائڻ هڪ ٽيڪنڪ جي ذمري ۾ اچي ٿو. ان کان علاوه ڊيزل جي قيمتن ۾ سڀ کان وڏو اضافو ڪيو ويو، جڏهن ته وڏي ٽرانسپورٽ خاص طور تي زراعت پڻ ڊيزل تي منحصر آهي. وزيراعظم پنهنجي خطاب ۾ اعتراف ڪيو ته هاري لاءِ تمام گهڻيون مشڪلاتون پيدا ٿي چڪيون آهن ۽ عام ماڻهو لاءِ نوان چئلينج سامهون اچي رهيا آهن، پر سوال اهو آهي ته هاري لاءِ رليف ڪٿي آهي؟ خريف جو فصل پنهنجي عروج تي پهچي چڪو آهي، ڪڻڪ جي ڪٽائي شروع ٿي چڪي آهي، ٿريشر لڳايا پيا وڃن، ٽيوب ويل ۽ ٽريڪٽر ڏينهن رات ڪپهه جي پوک لاءِ استعمال ٿين پيا، پوءِ غريب هاري مهانگو ڊيزل ڪيئن خريد ڪندو؟

هاريءَ جي چيلهه اڳ ئي مهانگائي چٻي ڪري ڇڏي آهي، هڪ سال اڳ، ڪڻڪ هارين کان 49,000 رپيا في مڻ تي خريد ڪئي ويندي هئي. هاڻي جڏهن پيداوار جي قيمت چار ڀيرا وڌي وئي آهي، توقع ڪئي پئي وئي ته ڪڻڪ هاري کان 6,000 رپيا في مڻ تي خريد ڪئي ويندي، پر ان جي ابتڙ ٿيو. آءِ ايم ايف جي دٻاءُ هيٺ حڪومت ڪڻڪ نه خريد ڪرڻ جو فيصلو ڪيو آهي، جيڪا هاري سان مڪمل ناانصافي آهي ۽ ان جو زرعي پيداوار تي منفي اثر پئجي رهيو آهي. ٽن سالن کان هارين جي فصل جو صحيح اگهه نه پيو ڏنو وڃي ۽ فصل لهندي اهڙا اگهه مقرر ڪيا پيا وڃن جن مان هاريءَ جو خرچ به نه پيو لهي. هن وقت هاري بدحاليءَ ۾ زندگي گذارڻ تي مجبور آهن. مان هڪ زرعي علائقي سان تعلق رکان ٿو ۽ مان پنهنجي اکين سان هارين جي بدحالي جا منظر ڏسي رهيو آهيان. هن وقت هاري ذهني پريشاني ۾ مبتلا آهن ۽ ڪيترائي هاري صورتحال کان تنگ اچي پنهنجون قيمتي زمينون ڀڳڙن جي مٺ تي وڪڻڻ تي مجبور آهن. حڪومت کي زراعت جي مسئلي تي فوري طور تي ڌيان ڏيڻ گهرجي ۽ اهو به ڏسڻ گهرجي ته حڪومت بجليءَ جي بلن تي اضافي سبسڊي ڇو لاڳو ڪئي آهي، جيتوڻيڪ ميٽر جو مالڪ بجلي جو صارف آهي. ان کان علاوه بجلي جي صارفين پنهنجي خرچ تي سولر پينل لڳائي 25,000 ميگاواٽ بجلي پيدا ڪئي آهي ۽ ملڪ کي فائدو پهچايو آهي، پر سرڪار پاران ته گهوڙي تي به ٽيڪس لڳائي تباهه ڪيو پيو وڃي. جيتوڻيڪ گهوڙو خود مالڪ جو آهي. افسوس ڳئون جي ڇيڻي تي به ٽيڪس لڳايو پيو وڃي. جيڪڏهن زميندار واپڊا کان بجليءَ جي پول جو ڪرائي جو مطالبو ڪن ته ڇا ٿيندو؟ پيٽروليم شين ۾ واڌ خلاف سڄي ملڪ ۾ احتجاج ٿي رهيا آهن. واپاري تنظيمن پاران مارڪيٽون بند ڪيون ويون آهن ۽ ٽرانسپورٽر ڦيٿا بند هڙتال تي هليا ويا آهن. پيٽرول ۽ ڊيزل جي قيمتن ۾ تيزي سان واڌ ملڪ ۾ مهانگائي جو طوفان آندو آهي. ٽرانسپورٽرن ڀاڙا وڌائي ڇڏيا آهن. مقررين پوري ملڪ ۾ مطالبو ڪندي چئي رهيا آهن ته ماڻهن کي حڪمرانن جي ظالماڻن فيصلن خلاف ٻاهر نڪري احتجاج ڪرڻ گهرجي. هڪ پرڏيهي رسالي جي رپورٽ موجب ايراني تيل آبنائي هرمز کان پاڪستان اچي رهيو آهي، هيستائين 18 آئل ٽينڪر آندا ويا آهن، سوال اهو آهي ته هي تيل ڪيڏانهن وڃي رهيو آهي؟ آءِ ايم ايف جي حڪم تي تيل جون قيمتون وڌي رهيون آهن، پر هارين کان ڪڻڪ خريد نه پئي ڪئي وڃي، ڇا اسين آءِ ايم ايف جا غلام آهيون؟ ڇا پاڪستان گروي ٿي ويو آهي؟ حڪومت عوام جي احتجاج تي ڪو ڪن نه پئي ڏئي. پاڪستان ۾ پيٽروليم شين جو سڀ کان وڏو بار غريب عوام تي پيو آهي. ڇاڪاڻ ته غريب طبقو اڪثر زراعت سان سلهاڙيل آهي. عجيب ڳالهه آهي ته تيل، ڀاڻ ۽ زرعي ڪيميڪلز جون قيمتون مسلسل وڌي رهيون آهن. هن وقت ڪڻڪ جي قيمت 6 هزار رپيا في مڻ به نه آهي، جڏهن ته هاري کي هڪ رپيو به بچت نٿي ٿئي. ظلم جي هن نظام جي ڪري هاري خودڪشي ڪرڻ تي مجبور ٿيا آهن. ان ڪري عوامي نمائندن کي اسيمبلين ۾ ظلم خلاف آواز بلند ڪرڻ گهرجي. اڄ ملڪ جو هر ٻار پڇي رهيو آهي ته اسان جا جاگيردار ۽ سرمائيدار هن ظلم تي ڇو خاموش آهن. تيل جي قيمتن ۾ واڌ کان اڳ، بجلي جي اگهن ۾ واڌ ڪئي وئي، جيتوڻيڪ بجلي جو ميٽر صارف جي ملڪيت آهي جيڪو سولر تي آهي، پر پوءِ به هن مسڪين کي قيمت ادا ڪرڻي پوندي آهي، ان جو ڇا مقصد آهي؟ هي دنيا جو پهريون عجوبو آهي ته مالڪ پنهنجي ملڪيت جو ڪرايو ادا ڪري ٿو، هي ڪرايو نه، پر جبر آهي، هاڻي ظلم بند ٿيڻ گهرجي. اهو سچ آهي ته آمريڪا ۽ اسرائيل پاران ايران تي مسلط ڪيل جنگ جو اثر سڄي دنيا تي پيو آهي ۽ توانائي جو بحران پيدا ٿيو آهي، پر بحران کي منهن ڏيڻ لاءِ متبادل پاليسيون ٺاهڻ گهرجن ۽ سرڪاري خرچ گهٽائڻ گهرجن. اربين رپين جون گاڏيون خريد ڪيون پيون وڃن، سينيٽ جي چيئرمين ۽ قومي اسيمبلي جي اسپيڪر جي پگهارن ۾ 850 ڀيرا اضافو ٿيو آهي، محافظن جون پگهارون به تمام گهڻيون آهن، اشرافيه کي غريبن جي حالت تي رحم ڪرڻ گهرجي ۽ پنهنجا عيش عشرت وارا خرچ گهٽائڻ گهرجن.