وچ اوڀر هڪ ڀيرو ٻيهر آتش فشان وانگر ڀڙڪي پيو آهي، جتي آمريڪا ايران تڪرار دنيا کي هڪ نئين تباهي جي ڪناري تي آڻي ڇڏيو آهي. رهبر معظم سيد علي خامنائي، سندن خاندان توڙي ويجهن ساٿين جي المناڪ شهادت کانپوءِ به اسرائيل ۽ آمريڪا خوني جنگ جاري رکي آهي. گذريل ڏينهن واري بمباريءَ ۾ لڳ ڀڳ 800 بيگناھ شهرين کي ماريو ويو ۽ ڪيتريون ئي عمارتون مسمار ڪيون ويون. فيبروري 2026ع ۾ گڏيل آمريڪي اسرائيلي آپريشن ايران جي ايٽمي سهولتن ۽ فوجي اڏن کي نشانو بڻايو هو، جنهن جي ڪري تهران نار واري لڪ کي بند ڪرڻ جي ڌمڪي ڏني هئي. هي تنگ پاڻي وارو رستو، جيڪو دنيا جي تيل جي فراهمي جو 20 سيڪڙو کڻندو آهي، هاڻوڪي حملي بعد تقريبن بند ٿي چڪو آهي، جتي سعودي عرب، عراق، گڏيل عرب امارات ۽ قطر جا تيل ٽينڪر ڦاٿل آهن، ائين ڊرون حملن علائقي ۾ وڏيون ريفائنريون بند ڪري ڇڏيون آهن. ان ڪري پوري دنيا ۾ تيل جون قيمتون آسمان کي ڇُهي رهيون آهن، خام تيل جون قيمتون 100 ڊالر في بيرل کان وڌيڪ آهن، جڏهن ته قدرتي گئس جون قيمتون 40 سيڪڙو وڌي رهيون آهن. هي نه رڳو هڪ علاقائي بحران آهي، پر عالمي معيشت لاءِ هڪ زلزلو پڻ آهي، جتي دنيا جي ڦيٿن جي بيهڻ جا نشان نظر اچي رهيا آهن. پيٽرول ۽ گئس جي کوٽ دنيا جي ملڪن کي خوف جي حالت ۾ وجهي ڇڏيو آهي، جيڪي ملڪ قانوني طور تي تيل درآمد ڪن ٿا، جهڙوڪ: چين، هندستان ۽ يورپي يونين، هاڻي رسد جي کوٽ کي منهن ڏئي رهيا آهن. چين، جيڪو ايران کان روزانو تقريبن 9.1 ملين بيرل تيل خريد ڪري ٿو، هاڻي پنهنجي معيشت کي برقرار رکڻ لاءِ متبادل ذريعن جي ڳولها ۾ آهي، پر روسي ۽ ڊينش تيل جون قيمتون به وڌي ويون آهن. ٻئي طرف غير قانوني طور تي تيل حاصل ڪندڙ ملڪ ۽ گروهه، جيڪي ايراني تيل کي ڳجهي طور تي اسمگل ڪندا هئا، هاڻي هڪ سنگين بحران ۾ آهن. اهي نيٽ ورڪ، جيڪي آمريڪي پابندين جي باوجود ڪم ڪندا هئا، هاڻي آبنائي هرمز جي بندش سبب مڪمل طور تي معطل ٿي ويا آهن. نتيجي طور، ايشيائي مارڪيٽن ۾ بليڪ مارڪيٽ جون قيمتون ٻيڻيون ٿي ويون آهن ۽ ڪيترن ئي ملڪن ٻارڻ جي جمع ڪرڻ جو اعلان ڪيو آهي جنهن سان دنيا جا معاشي ڦيٿا واقعي رڪجي رهيا آهن. ايران تي حملي جو تعلق ايٽمي هٿيارن سان به گهڻو ناهي، پر ان جو وڏو سبب ايران وٽ موجود قدرتي وسيلن جو هجڻ آهي. هڪ رپورٽ موجب هن وقت ايران وٽ جيڪي وسيلا موجود آهن انهن ۾ ٻه سئو اٺ ارب بيرل خام تيل جنهن جي ماليت 13.9 ٽريلين ڊالر آهي ۽ اهو دنيا ۾ ٽيون وڏو ذخيرو آهي. ٻارهن سئو ٽريلين ڪيوبڪ فوٽ قدرتي گيس جنهن جي ماليت 3.18 ٽريلين ڊالر آهي ۽ اهو دنيا ۾ ٻيو وڏو ذخيرو آهي ٽي سئو ويھه ميٽرڪ ٽن سون جنهن جي ماليت 54 ارب ڊالر آهي. ان کان علاوه ايران وٽ چاندي، ٽامو ۽ لوهه جون معدنيات ليٿيم، زنڪ ۽ ٻين ناياب وسيلن جا به وڏا ذخيرا موجود آهن. موجوده اندازي مطابق انهن سڀني وسيلن جي مجموعي ماليت 27.3 ٽريلين ڊالر ٿئي ٿي هي رقم چين ۽ جرمني جي گڏيل قومي پيداوار (GDP) کان وڌيڪ آهي ۽ آمريڪا جي GDP جو لڳ ڀڳ 80 سيڪڙو آهي جيڪڏهن آمريڪا ڪنهن طريقي سان انهن وسيلن تي ڪنٽرول حاصل ڪري وٺي ته ان کي ڪيترن ئي قدرتي وسيلن تي مڪمل اختيار حاصل ٿي سگهي ٿو. هي مقصد حاصل ڪرڻ لاءِ ايران ۾ حڪومت جي تبديلي ضروري آهي اهڙي حڪومت جي ضرورت آهي جيڪا عالمي طاقتن جي اشارن تي هلي ۽ هن خطي ۾ صرف ايران اهڙو ملڪ آهي جنهن مان اسرائيل کي سڌو خطرو آهي باقي ٻين ملڪن کي اڳ ئي بي اثر ڪيو ويو آهي.
