تازو شماريات کاتي موجب ملڪ ۾ هڪ هفتي دوران روزانو استعمال ٿيندڙ 24 شين جا اگهه آسمان کي ڇهڻ لڳا آهن. جڏهن ته ضروري شين جي قيمتن ۾ هفتيوار بنيادن تي 0.49 سيڪڙو ۽ سالياني بنيادن تي 4.57 سيڪڙو واڌ رڪارڊ ڪئي وئي. سرڪاري خبر ايجنسي (اي پي پي) موجب، ڳڻپ کاتي مهانگائي بابت هفتيوار رپورٽ جاري ڪئي آهي، جنهن موجب گذريل هفتي دوران 24 شيون مهانگيون ٿيون، 8 شيون سستيون ٿيون آهن. جڏهن ته 19 شين جون قيمتون برقرار رهيون آهن. هفتيوار رپورٽ موجب، گڏيل طور ضروري شين جي قيمتن ۾ هفتيوار 0.49 سيڪڙو ۽ سالياني 4.57 سيڪڙو واڌ ٿي آهي. رپورٽ ۾ اهو به چيو ويو آهي ته گذريل هفتي دوران ٽماٽن جي قيمت ۾ 33.20 سيڪڙو، بصر 8.70 سيڪڙو، آنا 2.18 سيڪڙو، اَٽو 1.42 سيڪڙو، ٿوم 0.85 سيڪڙو، پٽاٽا 0.71 سيڪڙو، بناسپتي گيهه 0.63 سيڪڙو، هڪ ڪلو بناسپتي گيهه 0.56 سيڪڙو، ڪاٺيون 0.40 سيڪڙو، ايل پي جي 0.18 سيڪڙو ۽ وهنجڻ وارو صابڻ 0.08 سيڪڙو واڌ ٿي. مطلب ته سڀ کان وڌيڪ ٽماٽن جو اگهه وڌيو آهي يعني ملڪ ۾ هر هنڌ ٽماٽن جو اگهه آسمان کي ڇُهي رهيو آهي. جڏهن ته ٽماٽن جي اگهه جي خبر ٻڌي شهرين جا چهرا لال ٿي ويا آهن. ملڪ جي مختلف شهرن ۾ صرف 24 ڪلاڪن ۾ ٽماٽن جي اگهه ۾ 200 رپيا في ڪلو واڌ ٿي آهي. لاهور ۾ ٽماٽا 700 رپيا في ڪلو تائين پهچي ويا آهن، پشاور ۾ ٽماٽا 500 رپين تائين في ڪلو تائين وڪرو ٿي رهيا آهن، ڪراچي ۾ ٽماٽا 500 کان 600 رپيا في ڪلو ۽ حيدرآباد ۾ ٽماٽا 400 رپيا في ڪلو تائين دستياب آهن. جڏهن ته وفاقي دارالحڪومت اسلام آباد جي مارڪيٽ ۾ ٽماٽا بلڪل به موجود نه آهن. ڪوئيٽا ۾ ٽماٽن جي قيمت آسمان کي ڇُهندي 800 رپيا ڪئي وئي آهي. شهر جي اندرين علائقن ۾ ٽماٽا 600 رپيا في ڪلو تائين وڪرو ٿي رهيا آهن. ٽماٽن جي نئين فصل جي اچڻ ۾ اڃان ڪجهه ڏينهن باقي آهن. ٽماٽن جي قيمتن ۾ واڌ نئين فصل جي نه هجڻ جي ڪري آهي. ان کان علاوه، ايران ۽ افغانستان مان رسد جي متاثر ٿيڻ ۽ ٻئي طرف طلب ۾ واڌ جي ڪري به ٽماٽن جي قيمت وڌي رهي آهي. شهري ٽماٽن جي قيمت ۾ وڏي واڌ تي پريشان ٿي ويا آهن، انهن حڪومت کان مطالبو ڪيو آهي ته ان جي قيمت کي معمول تي آڻڻ لاءِ قدم کنيا وڃن. پنجاب صوبي جي حوالي سان، وزيراعليٰ مريم نواز ٽماٽن ۽ ڀاڄين جي وڌندڙ قيمتن تي پنهنجي ڳڻتي جو اظهار ڪيو آهي. ان حوالي سان ڪوٺايل هڪ خاص اجلاس جي صدارت ڪندي، هن ٽماٽن ۽ ٻين ڀاڄين جي وڌندڙ قيمتن تي ناراضگي جو اظهار ڪيو ۽ سرڪاري اختيارين کان قيمتن کي ڪنٽرول ڪرڻ جو مطالبو ڪيو آهي، پر ٻين صوبن جون حڪومتون ماٺ جو روزو رکيو ويٺيون آهن، جنهن سبب ٽماٽن سميت روزمره جو شيون مهانگيون ٿينديون ٿيون وڃن، ڇو ته ڪوبه کانئن پڇڻ وارو ڪونهي. موجوده صورتحال جيڪا سڄي ملڪ ۾ هڪ ئي وقت پيدا ٿي رهي آهي. اهو سڀ ڪجهه ٽماٽن جي ذخيره اندوزي ڪندڙ مافيا جي لالچ جو نتيجو آهي. يقينن حڪومت ناڻي جي پکيڙ ۾ واڌ کي روڪڻ جي سڌي طرح ذميوار آهي، پر گڏوگڏ حڪومت ئي ناڻي جي پکيڙ جي ذميدار پڻ آهي. انهن ماڻهن تي به ذميداري آهي جيڪي معيشت کان ٿورو بي خبر آهن، اهي به ڄاڻن ٿا ته ناڻي جي پکيڙ جو سڌو سنئون تعلق طلب ۽ رسد سان آهي. جڏهن طلب وڌي ٿي ۽ رسد هن طلب کي پورو ڪرڻ ۾ ناڪام ٿئي ٿي ته شيون مهانگيون ٿي وڃن ٿيون. ڪاروباري ماڻهو، ڪارخانن جا مالڪ ۽ واپاري ان کان چڱي طرح واقف آهن ۽ وقت بوقت مصنوعي کوٽ پيدا ڪن ٿا ۽ ضروري شين جي قيمتن ۾ من پسند واڌ ڪري عوام کي ٻنهي هٿن سان لُٽين ٿا. بدقسمتيءَ سان، اسان جي ملڪ ۾ اڃان تائين نظام مضبوط نه ٿيو آهي، جنهن جي ڪري ڪوبه انهن کان پڇڻ وارو ناهي. هرڪو پنهنجي پنهنجي قيمت لڳايو ويٺو آهي ۽ اهو چوندا رهن ٿا ته جيڪڏهن ڪا شيءِ توهان جي خريد ڪرڻ جي لائق آهي ته ان کي وٺو، ٻي صورت ۾ دڪان جي سامهون کان هٽي وڃو، ڇو ته قطار ۾ بيٺل ماڻهو مقرر ڪيل قيمت تي سودو خريد ڪرڻ لاءِ تيار آهن. جيڪڏهن عوام چاهي ته مهانگائي کي آساني سان ڪنٽرول ڪري سگهي ٿو، پر ان لاءِ انهن کي هڪ قوم بڻجڻو پوندو. گروهن ۾ ورهايل ميڙ کي جذباتي بڻائي، انهن جو آساني سان استحصال ڪري سگهجي ٿو. اسان کي پنهنجي پسنديده حڪمران جي جائز ۽ جائز ناڻي جي پکيڙ ۽ مخالف حڪومت جي غير قانوني ۽ حرام ناڻي جي پکيڙ جي چڪر مان نڪرڻو پوندو ۽ پنهنجن حقن لاءِ هڪ ٿيڻو پوندو. تڏهن ئي اسان ناڻي جي پکيڙ مافيا سان وڙهي سگهنداسين ۽ سستو سامان حاصل ڪري سگهنداسين. روزانو جي بنياد تي وڌندڙ قيمتون معتدل ٿي سگهن ٿيون، جيڪڏهن انتظاميه مارڪيٽ کي صحيح مڪينزم مطابق ڪنٽرول ڪري. ان لاءِ اسان کي متحد ٿيڻو پوندو. اسين هڪ قوم بڻجي مهانگائي جو مقابلو ڪري سگهون ٿا، جڏهن ٽماٽن جهڙي عام ضرورت واري شيءِ عام ماڻهو جي خريد کان ٻاهر ٿي وڃي ته سڀني کي ٽماٽن جي خريداريءَ جو بائيڪاٽ ڪرڻ گهرجي ته جيئن ٽماٽو منڊيءَ ۾ سڙندو رهي ۽ ان جو ڪوبه خريدار نه هجي ۽ ٻئي ڏينهن ٽماٽن جي قيمت زمين تي ڪريل هوندي. جيڪڏهن اسان ٽماٽن جو بائيڪاٽ ڪنداسين ته انهن جي خراب ٿيڻ جي خوف کان قيمتون پاڻمرادو گهٽجي وينديون. ياد رکو! غير ضروري خريداري کان پاسو ڪندي افراط زر کي ڪنٽرول ڪري سگهجي ٿو. صرف 95 سيڪڙو ماڻهن جي متحد ٿيڻ جي ضرورت آهي، جنهن کي 5 سيڪڙو ماڻهو ٻنهي هٿن سان لُٽي رهيا آهن. هيٺ ڏنل هڪ ٻي زنده قوم جي ڪهاڻي پڙهي سبق حاصل ڪيو.
