ملڪ ۾ هلندڙ کيل تماشو، عوام ڪيڏانهن وڃي

اها ڳالھ به سمجهون ٿا ته مغربي ميڊيا سميت لوڪل ميڊيا جو به سمورو ڌيان نائين اليون جي واقعي کانپوءِ افغانستان تي اچي بيٺو، هر ماڻهو جي دماغ ۾ ڳالھ ويهي رهي ته طالبان دهشتگرد آهن، پر سڀ مسلمان به پاڻ کي شڪ جي نگاھ سان ڏسي رهيا هئا ۽ آمريڪا ڄڻ معصوم بڻجي ويو هو، ماڻهن جي همدردي ۽ خاص مغربي دنيا جي سوچ ئي ڦري وئي انهن ته پنهنجن ملڪن مان سڀني ڏاڙهين وارن مسلمانن جي مٿان شڪ ڪرڻ شروع ڪيو ته انهن کي هر صورت ملڪ مان ڪڍيو وڃي. ان ڪري ته هر مسلمان جيڪو مغربي ملڪن ۾ رهائش پذير هو ته اهو خطري ۾ اچي ويو هو ته اجهو ٿو ”ڊي پورٽ“ ٿئي، ڇو ته ٻي ڪا واھ نه هئي، حشر اهو به هو ته مسلمان اتان جو اتي ”ڪنورٽ“ ٿي پاڻ عيسائي سڏائڻ لڳا، لڪي ڇپي ويا، ڇو جو آمريڪي ايجنسين جي نظر ۾ اهي سڀ دهشگرد هئا، پر هلي هلي انهن مغربي قوتن ان بهاني طالبان ۽ وري ڦري گهري پاڪستان کي وڪڙ ۾ آندو، ڪي پي ۾ ڌمچر مچائي ڏنن ته جيڪي به طالبان (مسلمانن) جا مدرسي گروھ آهن اهي سڀ نروار ڪيو ۽ انهن کي ائين سمجهن ته اهي طالبان هاڻي سمورن مسلمانن ملڪن ۽ مسلمان ماڻهن جا نمائندا آهن، جيڪي دنيا ۾ رهن ٿا ايستائين جو جيڪي ماڻهو مغربي ملڪن ۾ رهن پيا انهن تي به ڇنڊا پيا انهن جي زندگي به متاثر ٿي جو ايئرپورٽ جي اسڪيننگ تي انهن کي ننگو ڪري چيڪ ڪيو ويو ۽ طالبان جا گناھ مسلمانن کي ڳچي ۾ پئجي ويا ۽ مسلمان جي ساک سموري دنيا ۾ حد درجي جي گهڻي متاثر ٿي جو اڄ تائين اهي اڌ انگريز مسلمان به سڌا ناهن (۽ تاقيامت سڌا ۽ سچا نه ٿي سگهندا) ان ڪري سموري دنيا جي نظر ۾ عيسائي ايترو خوار خراب ناهي توڙي جو دنيا ۾ وڏي ۾ وڏا خوني عيسائي ملڪن جا حڪمران رهيا آهن ۽ ڪنهن به هن مهل تائين يهودين کي ننديو ناهي يا سرڪاري طور تي ڪا به سرڪار يهودين کي اهڙي ظلم تي پنج مغربي ملڪ به گڏائي ناهي سگهي ته اهي فلسطينن جي لاءِ گڏ ٿين پر ”لپ سروس“ تمام گهڻي آهي، هڪ دوست ٻڌايو ته جڏهن اهي سعودي عرب عمرو ڪرڻ ويا ته انهن جي دل جهٻو کاڌو ۽ انهن فلسطين جي درد ۾ فلسطيني رومال ڳچي ۾ ويڙهيا ته جيئن دنيا کي ڏيکاري سگهن ته اهي فلسطين سان گڏ آهن، پر حيرت اها هئي ته انهن کي سعودي قانون لاڳو ڪندڙ ادارن جهلي ورتو ۽ سخت چيڪنگ ڪين انهن جا پاسپورٽ وٺي اسڪين ڪري قانون لاڳو ڪندڙ ادارن ڏانهن موڪلي ڏنن ته هي ماڻهو مشڪوڪ ٿا لڳن جيڪي فلسطين جا رومال ويڙهي آيا آهن انهن جي جاچ ڪيو ته اهي ڪير آهن؟ چوڻ جو مطلب اهو آهي ته عرب ملڪ پاڻ ته ڪجھ نه ٿا ڪن پر غيرسرڪاري طور تي جيڪي ماڻهو فلسطين جي درد ۾ روئن ٿا انهن جا ڳوڙها به نه ٿا اگهن.
جيتوڻيڪ هن خطي جا مسلمان ۽ سموري دنيا جا مسلمان ملڪ سيڪيولر ذهنن جا مالڪ آهن، انهن ڪڏهن به شدت کان ڪم ناهي ورتو ۽ جنهن به ڪنهن قوم کان اهو سوال ڪجي ته اهي اها ڳالھ ضرور چوندا ته اهي نسل پرست ناهن جيئن انگريز پاڻ ”ريسسٽ“ آهي ۽ سموري دنيا جي قومن کي ٻئي درجي جي قوم سمجهي ٿو، انهن ۾ پوءِ چيني قوم هجي يا روسي يا عرب ملڪ يا قومون هجن يا ايشيائي نسل هجن يا ڪي ٻيا پر سڀني جي مٿان سبقت رڳو انگريز ملڪن ۽ قومن جي آهي جيڪي ٻين قومن ۽ ملڪن کي مجبور ٿا ڪن ته اهي انهن جي ٻولي ڳالهائين ۽ انهن جي وڪالت به ڪن نه ته ٻي صورت ۾ اهي سڀ قومون دهشتگرد قومون هونديون، اها ڳالھ مڃن گهرجي ته انگريزن جي مٿان ڪير به قابض نه هو پر مغرب سموري دنيا تي حڪومت ڪري ويو جيئن هاڻي مغربي قوتون، ايجنسيون، ملڪ، ماڻهو سموري دنيا کي قبضي ۾ ڪيون ويٺا آهن ۽ جيئن چاهين تيئن ڪري سگهن ٿا ۽ ايتري ته ڌن دولت وارا آهن جو ڪر ملڪ، قوم، عسڪري ادارا ۽ عام ماڻهو خريد ڪري سگهن ٿا ۽ لوڪل ماڻهو به انهن جي اشاري جا منتظر آهن ته جيئن مغرب چئي ۽ جي چئي ته ”ڊومور“ ته انهن جي ها ۾ ها ملائڻي آهي ۽ هتان جا لوڪل ماڻهو به انهن جي جنگ وڙهندا ۽ وڙهندا رهندا، ۽ تا قيامت اهي مسلمان انهن جي ضبط ۾ رهندا ان ڪري ته مسلمان ملڪ جي ترقي جو ڪو اهڃاڻ نظر نه ٿو اچي ۽ ممڪن ئي ناهي ته انهن جو ڪو سورج اڀري پئي ۽ انگريز ملڪ پستيءَ جو شڪار ٿي وڃن اخلاقي پستيءَ کي هو پنهنجي سماجي آزادي ٿا سمجهن ۽ اسان جهڙا ملڪ ان غلط فهمي ۾ آهيون ته سڀاڻي تي انهن جي مٿان آسماني قهر نازل ٿيندو ۽ اسان سوڀارا ٿينداسين، ٿي سگهي ٿو اهو ديواني جو خواب هجي ۽ ممڪن ٿئي، پر آثار اهڙا ناهن، بهرحال.
لوڪل ايجنسين جي ڳالھ تي سڄي دنيا ان ڪري به زور ڏنو هو جو اهي جي روس جي اڳرائي کي نه جهلين ها ته روس پاڪستان ۾ به ڪميونسٽ حڪومت جوڙي وٺي ها. ڇو ته هتي به روس جي ڪميونسٽ نظريي جا ماڻهو گهڻا ٿي پيا هئا، انهن ۾ ننڍڙيون ننڍڙيون سياسي پارٽيون پنهنجي جاءِ تي جيڪي مزدرون جي چڱائي جي لاءِ پاڻ پتوڙينديون هيون، پر ان جاءِ تي ڪميونسٽ نظريي جي پرچار به ڪندا هئا (ان ۾ راولپنڊي ڪنسپائريسي ڪيس جيڪو 9 مارچ 1951 ۾ ظاهر ٿي پيو، به نمايان هو، جنهن ۾ فيض احمد فيض سان گڏ ميجر جنرل اڪبر، سيد سجاد ظهير (جيڪو ڪميونسٽ پارٽي جو سيڪريٽري جنرل به هو) ۽ ميجر جنرل جي گهرواري نسيم شاهنواز خان به شامل هئي) اصل ۾ ملڪ ٺهڻ سان مسئلن جو شڪار ٿي ويو، جو 1947 ۽ 1948 ۾ ئي ڪشمير جي جنگ شروع ٿي وئي هئي، ان جا سبب اهي به هئا ته برطانيا جي مداخلت بند نه پئي ٿي، فوج صدر ايوب جي سرڪار وڃڻ کانپوءِ مسلسل هلان ڪندي رهي. ٻيو ته وري ڪشمير جي لڙائي سرڪار کي منجهائي ڇڏيو هو، پر پڇا ڳاڇا دوران 15 ڄڻا آندا ويا جن ۾ ميجر جنرل اڪبر خان، ايئر ڪموڊور ايم ڪي جنجوا، ميجر جنرل نذير احمد، برگيڊيئر صادق خان، برگيڊيئر ايم اي لطيف خان، ليفٽيننٽ جنرل ضياءُ الدين، ليفٽيننٽ جنرل نياز محمد ارباب، ڪيپٽن خضر حيات، ميجر حسن خان، ميجر اسحاق محمد، ڪيپٽن ظفرالله پوشني، مسز نسيم شاهنواز خان، شاعر فيض احمد فيض، سيد سجاد ظهير ۽ محمد حسين عطا شامل هئا. 18 مهينا اهي سڀ جيل ۾ رهيا، پر گهڻو عرصو فيض احمد فيض رهيو، جنهن کي روس جي طرفان هن جي شاعري تي به انعام اڪرام به ملندا رهيا هئا، (ان کانپوءِ ميجر جنرل اڪبر خان نسيم شاهنواز کي طلاق ڏئي ڇڏي هئي ۽ هوءَ نسيم شاهنواز مان نسيم جهان ٿي وئي هئي، ڪيس ثابت نه ٿيڻ جي ڪري فيض احمد فيض ڀٽي صاحب جي دور ۾ نيشنل ڪائونسل آف آرٽس جو چيئرمين رهيو ۽ پوءِ ڪيترائي ڪتاب شايع ڪرايائين) پر سي آءِ اي جي پٺڀرائي ۽ لوڪل ايجنسين جي مسلسل امدادن ۽ فوجي تربيتن جي ڪري طالبان هاڻي ته سي آءِ اي جو ٽول ٿي پيا آهن، جن جي اسلامي حڪومت ۽ شريعت نافذ ٿيڻ سان اسلامي دنيا کي خاص ڪري پاڪستاني حڪومت کي لوهه جا چڻا چٻائڻا پوندا.
هن خطي جا ماڻهو ڀلي ويڙها هجن، پر مغربي ملڪن سان جنگ جوٽي نٿا سگهن، پر سيڪيولر ضرور آهن، جيئن هن خطي ۾ 1972 ۾ بنگلاديش واحد ملڪ نه هو جنهن دعويٰ ڪئي هئي ته اهي سيڪيولر آهن، پر هن خطي جو هر ماڻهو، هر ملڪ، هر صوبو پاڻ کي سيڪيولر سوچ جو مالڪ ٿو سڏي ان ڪري ته گهرو ويڙھ ڀلي جاري ساري هجي، پر اهي ملڪ ڇڏي ٻئي ملڪ تي حملو نٿا ڪري سگهن ۽ ان ساڳئي ڏس ۾ هن خطي جا سڀ مسلمان ملڪ به سيڪيولر سوچ جا آهن، پر طالبان کي ان ساڳي صف ۾ نه نٿو بيهاري سگهجي جو انهن جي بهاني آمريڪا ۽ سموريون مغربي قوتون اها ڳالھ تاڙيو بيٺا آهن ته جيڪي به مسلمان آهن اهي سڀ جا سڀ طالبان آهن يا جيڪي به طالبان آهن اهي سڀ جا سڀ مسلمان آهن، پر ائين اهي يا هڪ ڳالھ به چئي سگهجي ٿي ته سڀ ڏاڙهين وارا چور ناهن، پر چورن ڏاڙهيون رکرايون آهن ان ڪري سيميٽزم جي بهاني سڀني مسلمانن کي چٿي چٻي نٿو سگهجي يا جيڪي به طالبان آهن اهي سڀ ”پيڊ سروسز“ ۾ مغربي طاقتن جي سري هيٺ ڪم ڪن ٿا انهن جي ايجنڊا ۾ اهو به آهي ته جيڪي به مسلمان ۽ خاص عرب ملڪ آهن انهن جي خواري ڪرائجي انهن جي پاسپورٽ کي بليڪ قرار ڏجي ان ڪري ته مغربي ملڪن کي اهي گرين ۽ بليو پاسپورٽ نٿا وڻن، انهن جي نظر ۾ اهي سڀ مغربي ماڻهو جيڪ ڪيپيٽول ۾، جيڪي واشنگٽن ڊي سي ۾، جيڪي نيوزيلينڊ ۾ سر عام مسجدن ۾ مسلمانن کي مارين ته به اهي دهشتگرد ناهن نه ئي اهي دهشت پسند آهن ان ڪري ته اهي جيڪڏهن مسلمان هجن ها ته انهن کي ڦاهي چاڙهي انهن جي ملڪن کي گرين لسٽ ۾ بيهاري انهن جي معيشت تي ايف اي ٽي ايف جا ڪنٽرول نافذ ڪري اهي پنهنجا ڪم ڪري وڃن ها، پر مغربي ملڪن کي ست خون معاف آهن.