اسان کي ان ڳالھ تي اعتراض ناهي ته اسان سنڌي ٻولي نه پڙهون، پر ان ڳالھ تي اعتراض ضرور آهي ته انگريزي ڇو نٿا پڙهون، ان ڪري ته اسان جي معاشري يا نوڪرين جي هنڌ يا شهرن ۾ ٻولي جي اهميت رڳو انگريزي جي لاءِ آهي، ڇو ته رڳو انگريزي ٻولي ٻار ۾ اهليت جي نشاني سمجهي وڃي ٿي، اهو ٻار پڙهيل لکيل مڃيو وڃي ٿو، جيئن رنگ اڇو يا ڀورو سونهن جي نشاني سمجهي ويندي آهي تيئن ٻار ۾ ٽيلنٽ جو هجڻ معنيٰ ڦرڦر انگريزي جو ڳالهائڻ آهي. جيئن ماضيءَ ۾ ”فارسي گهوڙي چاڙه سي“ واري ڳالھ هوندي هئي، تيئن هاڻي انگريزي به ائين آهي. ان ڪري نصاب رڳو انگريزي ٻوليءَ ۾ هجن ۽ ٻار سنڌي سبجيڪٽ پڙهي، ان ڪرڻ سان ٻولي مري نه ٿي، پر ٻولي ڳالهائڻ وارو جيئي ٿو ۽ ٻولي ڳالهائڻ وارو جي رولنگ ڪلاس يا حاڪميت واري طبقي ۾ وسي رسي ٿو ته سمجهو ته ٻولي به وسندي رسندي رهندي، باقي ٻولي جون جيڪي ٻيون لوازمات يا گهرجون آهن، جن ۾ ريڊيو، اخبارون، ٽيلي ميڊيا، شوبز جي دنيا، يا وري ٻولي جو ڳالهائڻ، سمجهڻ، لکڻ ۽ پڙهڻ ته اهي ٻين شين مان به پوريون ڪري سگهجن ٿيون، مثال جيڪي ماڻهو ملڪ کان ٻاهر رهن ٿا ۽ انهن جا ٻار انگريزي، عربي، چيني، اطالوي، جرمن ۽ ڀارتي ٻوليون پڙهن ٿا ته به اهي ٻار سنڌي آهن، انهن جي شناخت يا ڊي اين اي ڪير به بدلائي نٿو سگهي، ڇو ته اصليت (اوريجن) بدلائڻ ممڪن ناهي. ان ڪري انگريزي نصاب جيڪي هاڻي وقت جي ضرورت آهن ۽ ٻار انهن نصابن ۽ نظامن کانسواءِ مارڪيٽ ۾ پاڻ اگهائي نٿو سگهي يا ممڪنه طور تي مارڪيٽ ۾، ادارن ۾ يا نوڪري ڏيندڙن جي دماغ ۾ اها ڳالھ ويهي ته سنڌي ٻار لاڙڪاڻي، سکر، دادو ۽ خيرپور ۾ رهي به انگريزي ٻولي ۾ تعليم وٺي سگهي ٿو، اتي جيڪي به اسڪول، ڪاليج ۽ يونيورسٽيون آهن يا جيڪي به تعليمي ادارا آهن اهي ٻارن کي انگريزيءَ ۾ پڙهائين ٿا ته انهن وٽ پهرين ترجيح سنڌي ٻار کي نوڪري ڏيڻ هوندو، ان ڪري پوءِ ٻولي جون رنڊڪون (لينگوينج بيريئرز) نه هونديون، ڇو ته ٻار جيڪڏهن ڳالهائي ئي انگريزي ۾ ته پوءِ بس.
