دينِ اسلام ۾ اھلبيت عليه سلام خاص طور ڪربلا جي شهيدن جي ياد ۾ دنيا جي ڪيترن ملڪن ۾ مظلومن سان ھمدردي ۽ ظالمن سان نفرت جا اظھار مختلف طريقن، ريتن رسمن ۽ رواجن سان ٿين ٿا. برصغير خاص ڪري سر زمينِ سنڌ ۾ مظلومن خصوصن حضرت امام حسين عليه السلام سان سندن طرفان يزيد خلاف حق جو آواز بلند ڪرڻ ۽ يزيدي حڪومت جي پرڪارن کي ڏسندي تسليم نه ڪرڻ تي يزيد ظلمتن جون غير انساني، غير شرعي، عرب جي رواجن ۽ جنگي اصولن جي سر عام ڀڃڪڙي ڪندي بيپناھ دردناڪ ظلم ٿيا. ايستائين جو ھٿيارن، گهوڙن بردارن جي يزيدي فوجي لشڪر سان حضرت حسين عليه السلام کي گهيري ۾ آڻي ڪربلا جي ميدان تي سندن پاڻي بند ڪري جنگ ڪئي وئي. قتل ڪيا ۽ سندن ڪنڌ ڪپي خوشيءِ وچان نيزن تي بلند ڪيا ويا خيمن کي باھيون ڏنيون، ھنن شھيدن ۾ اصحابي به ھئا، ٻارڙا، بزرگ به ماريا ويا، بيبين، عورتن، نياڻين سميت فرزندِ حسين بيمارِ ڪربلا امام زين العابدين کي قيدي بڻائي سخت اذيتناڪ تڪليفن واري سفر سان شام شهر جي دارالحڪومت “دمشق” ۾ يزيد سامهون پيش ڪيا ويا. سخت قيد خانن ۾ به ھنن قيدين جا ارادا ۽ فيصلا اٽل رھيا جو ھنن به سيد سجاد جي امامت ۽ قافلي جي سرواڻي ڪندڙ ڪربلا جي شير دل خاتون “سيده زينب” سلام الله عليها به قاتل يزيد کي تسليم نه ڪيو، پر ان خلاف حقيت تان پردو کڻي سچايون پيش ڪيون. المختصر! رسول ڪريم صلي الله عليه و آلهي وصلم جن جي گهراڻي جي اولاد ۽ اصحابي سڳورن سان اھڙي نفرتن ۽ ظلمتن واري سفر، جنگ ۽ قيد واري سخت ترين صعوبتن جي ياد کي دردن صدمن وچان “عزاداري” چئجي ٿو. عزاداري تي ڪيترائي مضمون، مجلسون ۽ ڪتاب لکيا ويا آھن ۽ لکجڻ وارو سلسلو جاري ڏسجي ٿو.