فيلڊ مارشل اعزاز جي علامت ۽ ملڪي چئلينجز

فيلڊ مارشل (Field Marshal) هڪ اعليٰ ترين فوجي عهدو آهي، جيڪو عام طور تي ڪنهن ملڪ جي هٿياربند فوج ۾ ڏنو ويندو آهي. اهو عهدو جنرل کان به مٿانهون هوندو آهي ۽ گهڻو ڪري اهو اعزازي طور تي اُن آفيسر کي ڏنو ويندو آهي، جنهن جنگين ۾ غير معمولي خدمتون سرانجام ڏنيون هجن يا جنهن قومي دفاع ۾ نمايان ڪردار ادا ڪيو هجي. گذريل ڏينهن وفاقي حڪومت طرفان پاڪ فوج جي سربراهه جنرل عاصم منير کي فيلڊ مارشل جي عهدي تي ترقي ڏني وئي آهي. واضح رهي ته پاڪستان جي تاريخ ۾ جنرل عاصم منير ٻيو آفيسر آهي جنهن کي فيلڊ مارشل بڻايو ويو آهي، ان کان اڳ 1959ع ۾ صدر جنرل ايوب خان پنهنجو پاڻ کي  اِهو عهدو ڏنو هو. سرڪاري طور تي جنرل عاصم منير کي فيلڊ مارشل جو عهدو آپريشن “بنيان مرصوص” جي ڪامياب حڪمت عمليءَ جي اعتراف طور ڏنو ويو آهي. فيلڊ مارشل جو اعزاز پاڪ فوج اندر غير معمولي ۽ مثالي قيادت جي حوالي سان ڏنو ويندو آهي. هن عهدي سان ڪنهن خاص ڪمان جي ذميواري لاڳو نه هوندي، پر اهو رڳو هڪ اعزاز جي علامت سمجهيو ويندو آهي. فيلڊ مارشل پاڪ فوج ۾ جنرل جي رينڪ کان مٿانهون ۽ سڀ کان وڏي رينڪ وارو عهدو آهي ۽ فيلڊ مارشل فوجي آفيسرن ۾ سڀ کان سينيئر فائيو اسٽار آفيسر هوندو آهي. فيلڊ مارشل ڪيترين ئي فوجن ۾ هوندو آهي، جن ۾ پاڪستان به شامل آهي، هي سڀ کان وڏو ممڪن عهدو آهي. ان کي پنج ستارن وارو عهدو به چئبو آهي، جيڪو عام جنرل کان مٿي رکيو ويندو آهي. ٻين عهدن جي برعڪس، اهو گهڻو ڪري علامتي هوندو آهي ۽ غير معمولي فوجي قيادت کي ڏنو ويندو آهي، عام طور تي جنگ يا قومي بحران جي وقت ۾ سٺي ڪارڪردگي ڏيکارڻ تي اهو عهدي ڏنو ويندو آهي. جديد دور ۾، هي لقب تمام گهٽ استعمال ٿيندو آهي ۽ ان کي هڪ فعال ڪمانڊ پوزيشن کان وڌيڪ قومي اعزاز طور ڏٺو ويندو آهي.

فيلڊ مارشل جو لقب فوجي ترقيءَ جو اعليٰ اعزاز  آهي، اهو قومي سڃاڻپ جي نشاني آهي. اهو ڪنهن اهڙي شخص کي ڏنو ويندو آهي جنهن ڏکئي وقت ۾ ملڪ جي لاءِ عظيم قيادت، بهادري ۽ خدمت جو مظاهرو ڪيو هجي. پاڪستان ۾، اهو باقاعده پروموشن سسٽم جو حصو ناهي. ان جي بدران، اهو هڪ خاص ايوارڊ آهي جيڪو حڪومت طرفان هڪ اعليٰ فوجي آفيسر کي ڏنو ويندو آهي جنهن غير معمولي خدمتون سرانجام ڏنيون هجن، ان اعزاز ڏيڻ جو اختيار، وفاقي حڪومت وٽ هوندو آهي ۽ فيصلو ڪندي آهي ته ڪير فيلڊ مارشل ٿي سگهي ٿو. ان ۾ وزيراعظم، صدر ۽ ڪابينا جو رايو شامل آهي. هي لقب موجوده يا اڳوڻي چيف آف آرمي اسٽاف کي ڏئي سگهجي ٿو. اهو سڄي زندگي جو اعزاز آهي ۽ ان سان گڏ ان ۾ رسمي اهميت ۽ خاص مراعات به شامل آهن. پاڪستان جي تاريخ ۾ صرف ٻه فيلڊ مارشل رهيا آهن هڪ جنرل محمد ايوب خان ۽ ٻيو سيد عاصم منير آهي. ايوب خان پاڪستاني فوج جو پهريون ڪمانڊر ان چيف هو. بعد ۾ هن 1958ع ۾ فوجي بغاوت ذريعي ملڪ جو ڪنٽرول سنڀاليو ۽ صدر بڻيو. 1959ع ۾ فيلڊ مارشل جي عهدي تي سندس ترقي رياست جي سربراهه بڻجڻ کان پوءِ ٿي، پر ڪيترائي ان کي فوجي فتح جي انعام جي بدران هڪ سياسي قدم طور ڏسن ٿا. نقادن جو چوڻ آهي ته اهو جنگ جي ميدان جي قيادت کي عزت ڏيڻ کان وڌيڪ طاقت کي مضبوط ڪرڻ بابت هو. جڏهن ته فيلڊ مارشل سيد عاصم منير کي مئي 2025ع ۾ حڪومت پاران فيلڊ مارشل طور ترقي ڏني وئي. سندس ترقي هڪ وڏي فوجي آپريشن معرڪِه حق ۽ آپريشن بنيان مرصوص جي نالي سان مشهور ٿيڻ کان پوءِ ٿي، جيڪو هندستاني جارحيت جو جواب ۾ هو. سندس قيادت کي بهادر، حڪمت عملي ۽ ڪامياب قرار ڏنو ويو. ايوب خان جي برعڪس، جنرل عاصم منير جي ترقي کي وڏي پيماني تي لائق سمجهيو پيو وڃي. اهو پاڪستان جي تاريخ ۾ پهريون ڀيرو آهي ته جنگ جي وقت جي ڪاميابي لاءِ سڌو سنئون رتبو ڏنو ويو هجي. هي اعزاز عزت ۽ اعتماد جي علامت آهي.

فيلڊ مارشل پاڪستان ۾ صرف هڪ فوجي لقب ناهي بلڪه اهو قوم جي اعليٰ ترين اعتماد ۽ احترام جي علامت آهي. جنرل عاصم منير بهتر ڪارڪردگي سان اها ترقي ۽ عهدو ماڻيو آهي، ڇو ته جنرل عاصم منير ملڪ کي سخت ترين چئلينجن کي منهن ڏنو. هي نادر مقرري پاڪستان لاءِ هڪ فخر جو لمحو آهي ۽ ان ڪري قوم هٿياربند فوج جي جرئت ۽ طاقت کي خراج تحسين پيش ڪري ٿي. جڏهن ته فيلڊ مارشل عاصم منير جو چوڻ هو ته هيءُ اعزاز قوم جي امانت آهي جنهن کي نڀائڻ لاءِ لکين عاصم به قربان ڪري سگهان ٿو هي اعزاز قوم، پاڪ فوج خاص ڪري شهيدن ۽ غازين جي نالي ڪريان ٿو. سندس اهو بيان اکين تي، پر اهو اعزاز جنرل صاحب لاءِ هڪ وڏو چيلينج به آهي، ڇو ته اهو اعليٰ اعزاز ملڻ واري ڏينهن تي خضدار ۾ هڪ ڌماڪو ٿيو. ڪجهه ذريعن موجب، هڪ پاڪستاني فوج جي بس کي نشانو بڻايو ويو. چوندا آهن ته جنگ ۾، سچ سڀ کان اڳ مرندو آهي ۽ جيڪڏهن اهو ڪنهن سان سچ آهي ته اهو پاڪستان سان آهي. اسان بار بار ڏٺو آهي ته جتي پاڪستان جي رياستي مشينري ڳالهائي ٿي، اتي سچ دفن ٿيندو رهيو آهي. پاڪستاني فوج، گهرو وزير، حڪومتي ترجمان ۽ ميڊيا هن واقعي تي بيان ڏيئي رهيا آهن ۽ چئي رهيا آهن ته بس ٻارن کي اسڪول کڻي وڃي رهي هئي ۽ ان تي حملو ڪيو ويو. اهي دعويٰ ڪري رهيا آهن ته پنج ماڻهو مارجي ويا، جن ۾ چار ٻار به شامل آهن. جڏهن ته ڪجهه بين الاقوامي ميڊيا جا ادارا جن ۾ بي بي سي اردو به شامل آهي. رپورٽ ۾ ڪجھه شيون عام آهن: پهرين، بس ۾ چاليهه ٻار هئا، ٻيو، پنج ماڻهو، جن ۾ چار ٻار شامل هئا، مري ويا ۽ ٽيون، بس مڪمل طور تي تباهه ٿي وئي. چوٿون، ڪجهه اسڪولن جون بسون ڏيکاريون پيون وڃن جيڪي ڌماڪي سان خراب ٿي ويون آهن. پنجون، واقعي جو هنڌ ۽ اسپتال جتي متاثرين تائين فوج کانسواءِ ڪنهن جي به رسائي ناهي. ڇا بي بي سي يا ڪنهن ٻئي ميڊيا هائوس سڌي طرح تصديق ڪئي آهي ته بس ۾ واقعي معصوم ٻار هئا؟ حيرت انگيز طور تي، بس ۾ سوار چاليهه ٻارن مان صرف چار جي فوت ٿيڻ جي خبر پئي آهي. جيڪڏهن ڌماڪو ايترو شديد هو جو بس هڪ لوهي ڍانچي ۾ تبديل ٿي وئي ته ٻيا ٻار ڪاڏي ويا؟ اهو ڪيئن ممڪن آهي ته مڪمل طور تي تباهه ٿيل بس ۾ صرف ڪجهه ٻار مارجي ويا هجن ۽ باقي بابت ڪابه معلومات، تصويرون يا بيان سامهون نه آيا هجن؟ ان کان علاوه، ميڊيا ۾ ڏيکاريل ٻارن جا ٿيلها سڀ صحيح حالت ۾ آهن، بغير ڪنهن ساڙي جي نشان جي. ان سان شڪ پيدا ٿئي ٿو ته ڇا اهي ٿيلها اصل ۾ تباهه ٿيل بس مان هٿ ڪيا ويا هئا يا ڪنهن ٻئي مقصد لاءِ سامهون آندا ويا هئا. اهي سڀ تضاد ظاهر ڪن ٿا ته رياست عالمي سطح تي همدردي حاصل ڪرڻ ۽ مقامي سطح تي بلوچ عوام تي وڌيڪ ظلم ڪرڻ لاءِ ماحول پيدا ڪرڻ لاءِ هڪ خاص داستان ٺاهڻ جي ڪوشش ڪري رهي آهي. ان ڪري جنرل عاصم منير کي ان اعزاز جي عزت کي سامهون رکي ملڪ جي دفاع لاءِ هر وقت اڳئين صف ۾ بيهڻ گهرجي، ڇو ته سياسي قيادت کان عوام مايوس ٿي چڪو آهي. هن وقت اسان کي صبر کان ڪم وٺڻ گهرجي ۽ جذبات جي بدران حقيقتن تي ڌيان ڏيڻ گهرجي. شايد اهو اسان سڀني لاءِ بهتر رستو آهي.