بلاگنئون

ايران جي طويل جنگي حڪمت عملي ۽ آمريڪا جي تباهي

صدر ٽرمپ عوام جي منظوري کانسواءِ متضاد ۽ بيوقوف سببن جي ڪري جيڪا جنگ شروع ڪئي آهي، اها تيزيءَ سان نار جي تقريبن سڀني ملڪن کي پنهنجي لپيٽ ۾ آڻي ڇڏيو آهي. موجوده منظرنامي مان اهو لڳي ٿو ته ايران هڪ ڊگهي جنگ لاءِ به تياري ڪري چڪو آهي. هن تياري جي شروعات ۾، هن پهريان علائقي ۾ آمريڪي هوائي دفاعي نظام کي نشانو بڻايو ۽ پوءِ اسرائيلي ۽ آمريڪي اڏن تي ميزائيلن سان حملو ڪيو. اهو ياد رکڻ جي قابل آهي ته ايران جو علائقو جرمني، اسپين ۽ برطانيه جي گڏيل ايراضي کان وڏو آهي، جنهن ۾ وڏا جبل ايران کي زميني حملي کان گهٽ ۾ گهٽ ڪافي حد تائين تحفظ فراهم ڪن ٿا. ايران 2003 جي آمريڪي- عراق جنگ کي تمام غور سان ڏٺو آهي ۽ ان مان تمام گهڻو ڪجهه سکيو آهي ته ڪنهن طرح آمريڪا، پنهنجي هوائي برتري جي ڪري، ڪجهه هفتن ۾ عراق جي فوجي تنصيبات، هوائي اڏن، ريڊارن ۽ ميزائيل سسٽم کي تقريبن تباهه ڪري ڇڏيو. تنهنڪري هن حقيقت کي قبول ڪيو ته هو آمريڪا سان کليل جنگ ۾ مقابلو نه ڪري سگهندو ۽ پنهنجي وڏي فوجي صلاحيتن ۽ هٿيارن جي ڪارخانن کي زمين هيٺ منتقل ڪري هڪ بهتر حڪمت عملي اختيار ڪئي. ماهرن موجب، ايران جو ميزائيل لانچنگ اسٽيشن جبلن جي اندر سوين ميٽر اندر هڪ سرنگ سسٽم ۾ لڪيل آهي ۽ انهن سرنگن جي ڪري، ايران نه رڳو خفيه رستن ذريعي ميزائل لانچ ڪري سگهي ٿو، پر ميزائل ۽ ڊرون پڻ تيار ڪري سگهي ٿو. موجوده جنگ ايران لاءِ بقا جي جنگ آهي ۽ جيڪڏهن اهو اسرائيلي ۽ آمريڪي بمباري جي باوجود پنهنجو وجود برقرار رکي ٿو ته ان کي فتح سمجهڻ گهرجي. اهو ياد رکڻ گهرجي ته ايراني عوام، وڏي فخر ۽ قومي اتحاد سان، پنهنجي سماج ۾ شهادت کي خاص اهميت ڏين ٿا، تنهن ڪري سپريم ليڊر سيد علي خامنائي جي شهادت ايراني قوم کي وڌيڪ متحد ڪيو آهي. جيتوڻيڪ آمريڪا وچ اوڀر ۾ لڳ ڀڳ 2,500 ميرين موڪليا آهن، ماهرن جو خيال آهي ته ايران جي چوڌاري جبلن جي قطارن جي ڪري زميني آپريشن لاءِ هي تعداد تمام گهٽ آهي. صدر ٽرمپ پاران هر قيمت تي آبنائي هرمز کولڻ جي ڌمڪي ڏيڻ ۽ يورپي ملڪن کان ان حوالي سان مدد گهرڻ کانپوءِ، ايران اهو به اشارو ڏنو آهي ته هو آبنائي هرمز کي بارودي سرنگن ۽ ننڍين آبدوزن سان مستقل طور تي بند ڪندو. ماهرن جو اهو به خيال آهي ته جيڪڏهن ايران ايئن ڪندو ته آبنائي هرمز ذريعي عالمي تيل جي فراهمي بحال ڪرڻ ۾ ڪيترائي مهينا لڳي سگهن ٿا. اهو ئي سبب آهي جو ايران پنهنجي ماضي جي حڪمت عملي تي عمل ڪندي، هن جنگ کي طول ڏيڻ ۽ آبنائي هرمز کي هر قيمت تي بند ڪرڻ چاهي ٿو. هن بحران کي ختم ڪرڻ لاءِ، آمريڪا ۽ اسرائيل عالمي سطح تي اثر انداز ٿيڻ چاهين ٿا. ايران خلاف آمريڪي حڪمت عملي بلڪل واضح ناهي، اها ايراني حڪومت جي سيلن ۾ بيلسٽڪ ميزائيلن جي تباهي ۽ ڪڏهن ڪڏهن ايران جي ٻن هفتن اندر ايٽمي هٿيار ٺاهڻ جي صلاحيت کي به جائز قرار ڏئي رهي آهي، پر ماهر ان نتيجي تي پهتا آهن ته هن جنگ جو اصل مقصد وچ اوڀر جي ملڪن تي اسرائيلي تسلط قائم ڪرڻ، چين جي عروج کي روڪڻ ۽ آمريڪي پرڏيهي پاليسي کي استعمال ڪرڻ آهي، جيڪا آمريڪي عالمي تسلط کي برقرار رکڻ لاءِ فوجي صنعتي ڪمپليڪس جي مفادن هيٺ هلائي ويندي آهي. ايران تي آمريڪا ۽ اسرائيل جي غير قانوني جارحيت جي خلاف يورپي ملڪن مان ڪوبه عالمي آواز نه اٿيو. صرف اسپين يورپ ۾ هجڻ جي لائق آهي، جنهن آمريڪا کي پنهنجا فوجي اڏا استعمال ڪرڻ جي اجازت نه ڏني. شروعات ۾، برطانيه به پنهنجا فوجي اڏا ڏيڻ کان انڪار ڪيو، پر پوءِ جلد ئي انهن اڏن کي دفاعي مقصدن لاءِ استعمال ڪرڻ جي اجازت ڏني. جيتوڻيڪ آمريڪا کي هن جنگ ۾ اڃان تائين فوجي برتري حاصل نه ٿي آهي. جيڪڏهن هيءَ جنگ ڊگهي ٿي وڃي ٿي، جيڪا ايران جي حڪمت عملي پڻ آهي ته پوءِ هڪ ڳالهه واضح آهي ته ايران هن جنگ جو مڪمل فاتح ٿي ويندو.

آمريڪا، اسرائيل، ايران ۽ خليجي ملڪن کي هن جنگ مان سخت نقصان برداشت ڪرڻو پوندو. جيڪڏهن جنگ وڌيڪ عرصي تائين جاري رهي ته تيل جي فراهمي هڪ عالمي بحران جي صورت اختيار ڪندي، جيڪو خليجي ملڪن ۾ آمريڪي اتحادين جي مشڪلاتن کي به وڌائيندو. ساڳئي وقت خليجي ملڪ پڻ سوچڻ تي مجبور ٿي ويندا ته ڇا آمريڪي اڏن کي بحال ڪيو وڃي ۽ آمريڪي معيشت ۾ پنهنجي سيڙپڪاري جو ٻيهر جائزو ورتو وڃي. ساڳئي وقت ايران کي پنهنجي تباهه ٿيل انفرااسٽرڪچر جي تعمير ۽ فوجي نقصانن کي بحال ڪرڻ ۾ به ڪافي مشڪلاتن کي منهن ڏيڻو پوندو. آمريڪا جيڪو پنهنجي عالمي سامراجيت ۽ بالادستي جي ڪري هڪ ناقابل تسخير طاقت جو خيال رکي پيو، شايد هن جنگ کي هن تاثر جي خاتمي جي شروعات طور ڏسي چڪو آهي، جيڪو نه رڳو آمريڪي معيشت، ڊالر ۽ آمريڪي رزرو ڪرنسي سسٽم جي تباهي جو سبب بڻجي سگهي ٿو، پر دنيا کي هڪ قطبي نظام ۾ تبديل ڪري سگهي ٿو. هن جنگ کي آمريڪا ۾ گذريل جنگين جي ڀيٽ ۾ گهٽ عوامي حمايت حاصل آهي. جڏهن ته 30 کان وڌيڪ آمريڪي فوجي جنرلز پاران صدر ٽرمپ جا حڪم مڃڻ کان انڪار ڪري ڇڏيو آهي. تنهنڪري ڊيموڪريٽڪ پارٽي ايندڙ چونڊن ۾ توانائي جي وڌندڙ قيمتن ۽ آمريڪي فوجين جي موت کي هڪ مسئلو بڻائي سگهي ٿي. ٻئي پاسي سفارتي ڪوششون جاري آهن، پر ٻنھي ڌرين جا پنهنجا پنهنجا شرط آهن، جن تي اتفاق جا امڪان نه هجڻ برابر آهن. آمريڪي موقف موجب ڊونلڊ ٽرمپ چيو ته آمريڪي فوج “جلد” نڪري سگهي ٿي، پر شرط اهو آهي ته ايران هرمز آبنائي کي ٻيهر جهاز راني لاءِ کوليندو. هن اها به دعويٰ ڪئي ته ايران “جنگبندي جي درخواست” ڪئي آهي ۽ خبردار ڪيو ته جيڪڏهن معاهدو نه ٿيو ته ايران جي سڀني پاور پلانٽن تي شديد حملا ڪيا ويندا. جڏهن ته ايران جنگبندي جي درخواست واري خبر کي سختي سان رد ڪري ڇڏيو آهي. ايران جو چوڻ آهي ته هرمز آبنائي مڪمل طور ان جي ڪنٽرول ۾ آهي. ايران جو مقصد آمريڪي فوج جو مڪمل انخلا، آمريڪي اڏن جي تباهي ۽ مستقبل ۾ جنگ نه ٿيڻ جي ضمانت ڏني وڃي. ٻنهي پاسي فوجي پيش رفت جاري هوندي به شدت برقرار آهي، اهڙن سفارتي رابطن جي باوجود فوجي ڪارروايون جاري آهن. خبرون اهي به اچي رهيون آهن ته آمريڪا وچ اوڀر ۾ 18 وڌيڪ A-10 حملا ڪندڙ جهاز موڪلي رهيو آهي ته جيئن ممڪن زميني ڪارروائين ۾ مدد ملي. جڏهن ته ايران جي پاسداران انقلابTrue Promise-4 آپريشن جي 89 هين لهر شروع ڪئي آهي، جنهن ۾ بيلسٽڪ ميزائيل، ڪروز ميزائيل ۽ ڊرون جهاز استعمال ڪري آمريڪي ۽ اسرائيلي هدفن کي نشانو بڻايو ويو. رپورٽن موجب جنگ جي تسلسل علاقائي استحڪام ۽ عالمي توانائي جي سلامتي لاءِ شديد خطرو آهي. ڇو ته آمريڪا جنگ مان با عزت طريقي سان نڪرڻ جو رستو ڳولهي رهيو آهي. ممڪن منظرنامو اهو آهي ته آمريڪا يڪطرفي طور تي فتح جو اعلان ڪري ۽ ڊگهي عرصي واري گهٽ شدت واري جنگ ڏانهن رخ ڪري.