ايڊيٽوريل

قومي اسيمبلي جي رٿابندي واري قائمه ڪميٽي ۾ اهو ٻڌايو ويو آهي ته ڪراچي ۽ حيدرآباد جي وچ ۾ هڪ وڌيڪ موٽروي ٺاهڻ جو فيصلو ٿيو آهي ۽ اهو نئون موٽروي ڪراچي جي سامونڊي بندرگاهه سان ڳنڍيو ويندو. روڊ، رستا ۽ موٽرويز، زراعت، صنعت، واپار ۽ زندگيءَ جي مڙني شعبن لاءِ ضروري آهن. جيئن ته ڪراچي جو شهر پاڪستان جي مالياتي نظام جو مرڪز آهي ۽ حيدرآباد شهر صوبي جو ٻيو نمبر وڏو شهر آهي. حيدرآباد جي واپار جي هڪ وڌيڪ خوبي اها آهي ته اهو زراعت سان لاڳاپيل آهي. زرعي جنسون، ڀاڄيون ۽ ميون جي ڪراچي تائين رسائي ۽ حيدرآباد کان ملڪ جي ٻين حصن تائين رسائي جو مکيه هنڌ آهي. انهيءَ جي ڪري ڪراچي ۽ حيدرآباد جي وچ ۾ جيترا به روڊ رستا ۽ موٽر ويز هوندا اوترو اچ وڃ ۽ سامان جي ترسيل ۾ سولائي ٿيندي.

جڏهن اسان اهو چوندي نٿا ٿڪجون ته ملڪ جي قومي اسيمبلي اهڙو تقدس وارو ادارو آهي، جتي آئين ٺهندو آهي ۽ قانون سازي ٿيندي آهي، ان ۾ چونڊجي آيل ميمبرن کي حقِ استحقاق حاصل هوندو آهي. ڇو ته انهن مان هرهڪ 10 لک آدمشماري جو نمائندو هوندو آهي، جن جو ڪم قانون ٺاهڻ ۽ ان کي ملڪ اندر لاڳو ڪرڻ هوندو آهي، جنهن سان ملڪ ۽ عوام جي ڀلائي ۽ ترقي ٿيندي آهي، پر جڏهن سندن ئي ٺهيل قانون جي ماتحت آفيسر يا ادارا کين اسيمبلي اندر ڊوڙائيندا وتن ته پوءِ اسيمبلي جي مان، شان، عزت جون ڳالهيون ڪرڻ ديواني جو خواب محسوس ٿئي ٿو.

موجوده حڪومت کي سڀ کان وڏو چئلينج ملڪ ۾ معاشي ڪمزوري جي روپ ۾ مليو هو. هڪ اهڙو وقت هو جڏهن اهو سوچيو پئي ويو ته پاڪستان ڏيوالپڻي جو شڪار ٿي چڪو آهي بس صرف ان ڳالهه جو اعلان ڪرڻو آهي. پي ٽي آءِ ته ان ڳالهه تي زور ڏيندي رهي ته پاڪستان جو حال سريلنڪا وانگر ٿي چڪو آهي، پر شبر زيدي جهڙا ماڻهو پڻ واضح ڪندا رهيا ته پاڪستان ڏيوالپڻي طرف نه صرف وڌي رهيو آهي، پر حقيقت ۾ ڏيوالپڻي جو شڪار ٿي چڪو آهي.

سڄي ملڪ جي 41 ضلعن ۾ جولاءِ جي شروع کان پوليو جي خاتمي واري مهم شروع ٿي آهي. انهيءَ مهم دوران پنجن سالن کان گهٽ عمر جي 95 لک کان وڌيڪ ٻارن کي پوليو کان بچاءُ جا ڦڙا پياريا پيا وڃن. اسان جي سماج جو تاڃي پيٽو لڳي ٿو ته جتان ڪٿان ٽٽي رهيو آهي. خدمت خلق ڪندڙ ماڻهن جي اسان جي سماج ۾ جتي عزت به آهي ته اتي ڪجهه شيطان نما انسان انهن سان غير انساني سلوڪ به روان رکن ٿا.

پاڪستان جي بچاءُ واري وفاقي وزير خواجه آصف واضح طور چيو آهي ته جيڪڏهن ايران ۽ پاڪستان وچ ۾ گئس منصوبي جو ٿيل معاهدو تڪميل تي نه پهتو ته نه صرف پاڪستان ايل اين جي جي صورت ۾ مهانگي گئس خريد ڪرڻ تي مجبور هوندو ۽ ايران کان ملندڙ انتهائي سستي گئس کان محروم ٿيندو، جنهن جي ڪري توانائي جو بحران ملڪ اندر وڌندو، پر ان سان گڏوگڏ ايران جيڪڏهن عالمي عدالت ۾ ويو ۽ پاڪستان جي مٿان ڏنڊ وڌو ويو ته اهو ڏنڊ 18 بلين ڊالر تائين ٿي سگهي ٿو.

سنڌ اسيمبلي هڪ دفعو ٻيهر سنڌ جي پاڻيءَ واري حق جي حفاظت لاءِ قررداد پاس ڪئي آهي، هن دفعي اها قرارداد اسيمبلي گڏيل طور پاس ڪئي آهي. پيپلز پارٽي، ايم ڪيو ايم، جماعت اسلامي، پي ٽي آءِ پڻ سنڌ جي پاڻيءَ واري حق جي حفاظت جي لاءِ آواز بلند ڪيو آهي. اسين سمجهون ٿا ته اها هڪ تاريخي قرارداد آهي، جنهن ۾ سنڌ جي سمورن اسيمبلي ميمبرن پنهنجو پاڻ ملهايو آهي. پارٽي سياست کان هٽي ڪري اسان کي محسوس ٿئي پيو ته هنن ميمبرن پاڻ کي سنڌ جي عوام اڳيان سرخرو ڪيو آهي.

آءِ ايم ايف جي ايگزيڪيوٽو بورڊ سيپٽمبر 2024 لاءِ اجلاسن جو ڪئلينڊر جاري ڪري ڇڏيو آهي. جڏهن ته بورڊ جو اجلاس به گهرائي ورتو آهي. بورڊ جي اجلاس جون نيون تاريخون 9 ۽ 13 سيپٽمبر آهن ۽ ٻنهي تاريخن تي پاڪستان ايجنڊا ۾ شامل ناهي. جڏهن ته ٻه ٻيا ملڪ ڀوٽان ۽ ناروي شامل آهن. ايگزيڪيوٽو بورڊ جي انهن اجلاسن ۾ انهن ملڪن جي قرضن جي متعلق فيصلو ڪيو ويندو.

نيپرا موجوده سال جي چوٿين ٽماهي جي لاءِ بجليءَ جي قيمت ۾ في يونٽ هڪ رپيو 75 پئسا اضافو ڪري ڇڏيو آهي. نيشنل اليڪٽرڪ پاور ريگيوليٽري اٿارٽي (نيپرا) مالي سال 2023-2024 جي چوٿين ٽماهي جي سلسلي ۾ بجليءَ جي وڌايل قيمتن کي ايڊجسٽ ڪيو آهي، بجليءَ جون وڌايل قيمتون سيپٽمبر، آڪٽوبر ۽ نومبر جي بلن ۾ وصول ڪيون وينديون. ملڪ ۾ بجليءَ جون قيمتون عام ماڻهو لاءِ مسئلو رهيون آهن، جو انهن جي ادائگي عام بجلي استعمال ڪندڙ جي وس ۾ نه آهي.

سنڌ اسيمبلي مان چونڊيل سينيٽر سينيٽ ۾ هڪ سوال رکيو ته مواصلات جي شعبي ۾ گذريل پنجن سالن ۾ پوري ملڪ اندر ۽ صوبي سنڌ اندر وفاقي حڪومت طرفان ڪيترو ترقياتي بجيٽ رکيو ويو آهي، جنهن جي جواب ۾ اها خبر پئي ته سنڌ وفاقي حڪومت جي ترجيحات ۾ شامل نه آهي. سوال ان لاءِ ڪيو ويو ته خبر پوي ته وفاقي حڪومت ٻڌائي ته سنڌ ۾ ترقياتي ڪمن لاءِ ڪيترو بجيٽ ڏنو ويو آهي ۽ ٻين صوبن ۾ ڪيترو بجيٽ ڏنو ويو آهي. جڏهن انگ اکر سامهون آيا ته خبر پئي ته سنڌ کي وفاق طرفان گذريل پنجن سالن ۾ مواصلاتي شعبي ۾ صرف 60 ارب رپيا مليا آهن. جڏهن ته گلگت بلتستان جنهن کي صوبي جو درجو به حاصل نه آهي ۽ ان جي آدمشماري ۽ ايراضي تمام گهٽ آهي، ان کي به وفاق طرفان 70 ارب رپين کان وڌيڪ بجيٽ ترقياتي ڪمن لاءِ ڏنو ويو آهي. بلوچستان ۽ خيبر پختونخواهه کي 90 ارب ۽ هڪ سئو 14 ارب ڏنا ويا آهن.

سنڌ حڪومت کان جڏهن به عوام جي سهولتن جي لاءِ سوال ڪيا ٿا وڃن ته هنن وٽ هڪ پوري لسٽ موجود هوندي آهي، جيڪا بنا ڪنهن رڪاوٽ جي هر جڳهه تي ڪيسٽ وانگر وڄائيندا رهندا آهن، پر جڏهن به سرڪاري انگ اکر سامهون اچن ٿا ته سنڌ حڪومت جي پت وائکي ٿي وڃي ٿي. هن وقت به پاڻيءَ جي معاملي ۾ سنڌ حڪومت جي پت وائکي ٿي آهي.