بلاگنئون

سنڌي ادب جي آڪاش تي چمڪندڙ ستارو احسان آڪاش

سنڌي ادب جي ادبي کيتر واري سر زمين  آسماني  ستارن وانگر چمڪي رهي آهي. ڪيترن شاعرن ۽ اديبن کي نه ڏٺو هوندو، نه پڙهيو هوندو، پر اهي پنهنجي نالي ۾ مهڪندا ۽ مرڪندا رهيا آهن انهن بي شمار ستارن مان “احسان آڪاش”  به هڪ چمڪندڙ ستارو آهي. ادب جي هن مرڪندڙ ستاري شروع ۾ پنهنجو اسڪول هلايو ۽ پوءِ پبليڪيشن جي دنيا ۾ پير پاتو. ڄڏهن 2018 ۾  هن پبليڪيشن جي آفيس حيدرآباد ۾  پئي ڳولهي ته سنڌ جي هر فن مولا  اديب ۽ سڀني جي يارن يار سليم چنا هن سان منهنجي پهرين ملاقات ڪرائي. ڏسندي ڏسندي کلڻي ملڻي، ملڻسار ۽ خوشگوار شخصيت جو مالڪ ٻين ڪيترن شاعرن ۽ اديبن سان گڏ منهنجو  به هڪ سٺو دوست ٿي ويو ۽ اسان جون ڪيتريون ئي شامون گڏ گذريون.  ۔

مون کي ياد آهي ته هن پبليڪيشن  کولي ته پهريون ڪتاب منهنجي يادگيرين جو مسودو مون هن جي حوالي ڪيو. اهڙي طرح اهو چئي سگهجي ٿو ته هن جي پبليڪيشن جو پهريون ڪتاب منهنجو هو، پر منهنجو اهو ڪتاب ڪن مجبورين سبب دير سان (ڪتاب نمبر 13): تقريبن هڪ سال کانپوءِ 2019 ۾ ڇپيو. ۔ منهنجو اهو ڪتاب “مرڪون مهڪون ميڙيم” جي نالي سان (آتم ڪٿا) احساس پبليڪيشن جي سري هيٺ ڇپيو۔ سنڌ جي هن سدا کلندڙ ۽ ملندڙ ماڻهو احسان آڪاش جي پروفائل تي نظر ٿي وجهجي ته ڳوٺ “چئو بار شريف”  تعلقو خيرپور ناٿن شاهه ضلعو دادو (هاڻوڪو ضلعو ڄامشورو) جي مشهور طبيب ۽ ڪلينڪ هلائيندڙ جنهن نرسنگ ۾ ڊپلوما ڪئي هئي، “حڪيم زوار غلام رضا گاڏهي” جي گهر 27 جنوري 1982  سيارن جي ٿڌڙين هوائن ۽ مٺڙن ڏينهن ۾ جنم ورتو. چون ٿا ٿڌڙن ۽ مٺڙن ڏينهنڙن ۾ جنم وٺندڙ ٻارڙا به طبيعتن ٿڌڙا ۽ مٺڙا ٿين ٿا ته احسان سان جيڪو به مليو هوندو هن جي مٺڙي ملڻساري واري طبيعت مان ضرور متاثر ٿيو هوندو.۔ سندس ڇٺيءَ  جو نالو “احسان رضا” رکيو ويو، چئن ڀينرن ۽ چئن ڀائرن ۾ ٻيو نمبر اولاد سندس پيءُ جي ذات جي نسبت سان ذات جو گاڏهي جنهن جي شروعاتي عمر جو حصو پنهنجي ڳوٺ ۾ گذريو.

“احسان رضا گاڏهي” پرائمري توڙي سيڪنڊري تعليم پنهنجي ڳوٺ خيرپور ناٿن شاهه مان حاصل ڪئي  ته  بي. اي ۽ ايم. اي (اڪنامڪس) جي ڊگري پنهنجي ڳوٺ خير پور ناٿن شاهه جي ڊگري ڪاليج مان حاصل ڪئي. هن وقت جي بهترين اديبن ۽ شاعرن ۾ پنهنجو نالو ڪمائيندڙ “احسان آڪاش” جي ادبي نالي سان ادبي دنيا ۾ 2002 کان پير پاتو. سندس چوڻ موجب سندس پهرين لکڻي ڪهاڻي “کليل اکين جا سپنا” هالار پبليڪيشن جي مئگزين ۾ آگسٽ 2002 ۾ شايع ٿي پوءِ سنڌ جي  هر نڪرندڙ رسالن، مئگزينن ۽ اخبارن جي ادبي صفحن ۾ سندس مواد  شايع ٿيندو رهيو ۽ ڏسندي ڏسندي هن وقت سندس شمار نالي وارن اديبن ۾  ٿئي ٿو. 2008 کان حيدرآباد ۾ مستقل رهائش اختيار ڪندي، 2010 ۾  سنڌ جي مشهور شاعره “محترمه سپنا گل” سان پيار جو پرڻو ڪيو، سندس اولاد ۾ هڪ پٽ  ۽ ٻه نياڻيون آهن. سنڌ جي جاکوڙي اديب احسان آڪاش کان نوڪري بابت پڇيم ته چيائين ته سرڪاري نوڪري نه ملي سگهي، ها البته پرائيويٽ اسڪولن ۾ استاد جي حيثيت سان نوڪري ڪيم، اڳتي هلي ڪيترا سال پنهنجو اسڪول هلايم. سنڌ جي سدا بهار  ليکڪ احسان آڪاش جا هن وقت تائين چار ڪتاب پڙهندڙن جي هٿن تائين پهچي چڪا آهن: (1)  ڀڃ ڊاهه (نثراڻي احساسن تي مشتمل)  (2) شهيد ڀڳت سنگھه تي لکيل ڪتاب   (3) عشق نا تمام (سعادت حسين منٽو جي ناول جو ترجمو)  (4) جسم فروشي جي تاريخ  (ساره شگفته جو زندگي نامو).

ان کان علاوه شاعري ۽ ڪهاڻين جي گڏيل ڪيترن ئي  ڪتابن ۾ سندس شاعري ۽ ڪهاڻيون شايع ٿي چڪيون آهن. ۔

ايندڙ ڪتاب بابت ٻڌايائين ته تمام جلد 2026 ۾ پنهنجي ڪهاڻين جو مجموعو “کليل اکين جا سپنا”  پڙهندڙن تائين پهچائڻ جو ارادو رکان ٿو. ۔

حيدرآباد شفٽ ٿيڻ کانپوءِ جيتوڻيڪ هن پنهنجو اسڪول ڏهه سال هلايو، پر پوءِ  ادبي لحاظ کان هن پبليڪيشن کولڻ جو ارادو ڪيو جو هن کي ادب سان وڏو چاهه  هو ، انهي چاهت ۽ جنون سبب هن 2018  کان “آڪاش پبليڪيشن”  نالي ڪتاب ڇپائڻ جو آغاز ڪيو. هن اداري هيٺ احساس پبليڪيشن هيستائين 80 ڪتاب مختلف سينئر توڙي جونيئر اديبن جا ڇپي مارڪيٽ ۾ آڻي چڪو آهي. احسان آڪاش پنهنجي ادبي خدمتن کي اڳتي وڌائيندي 2018 کان 2021 تائين ماهوار احساس ميگزين به هلايو، جنهن جا هن 36 پرچا ڪڍيا، جنهن وسيلي هن جاکوڙي اديب وڏي شهرت حاصل ڪري نالو ڪمايو. ۔

سنڌ جو نالي وارو پبلشر ۽  بهترين شاعر احسان آڪاش پنهنجو ادبي استاد سنڌ جي ڀلوڙ شاعر “خاڪي جاني”  ۽ ڪتابن جي مطالعي کي سمجهي ٿو، جڏهن ته ادب ۾ هو هر سٺي ليکاري کان متاثر آهي. هن چيو ماهوار ميگزين  ۾ هن سڀني سينئر توڙي جونئير ليکڪن جي لکڻين کي ڇاپيو ۽ ڪيترن ئي نوجوان اديبن ۽ شاعرن جي لکڻين مون کي متاثر به ڪيو ۽ سياست ۾ صرف سنڌ جي رهبر رهنما سائين جي ايم سيد کان متاثر آهي. ۔

ادبي دنيا جو مٺي زبان وارو هي ڄاتل سڃاتل ادبي خدمت گار ادبي کيتر جا ڪيترا ئي ايوارڊ ۽ سرٽيفڪيث حاصل ڪري چڪو آهي. انهن ۾ عزم پاڪستان ڪراچي ميگزين جي روح روان محترم رسول بخش چنا ۽ محترمه گلشن سنڌو  طرفان مليل ايوارڊ جيڪو آرٽس ڪائونسل ڪراچي جي آڊيٽوريم ۾ تقسيم ايوارڊ جي تقريب ۾ پاڪستان جي نامور فنڪار طلعت حسين هٿان ڏنو ويو. انهي کان  علاوه بزم روح رهاڻ طرفان مليل “حميد سنڌي ايوارڊ”  2025 کي يادگار ايوارڊ سمجهي ٿو. ۔

 پروفائل کي وڌيڪ دلچسپ بنائڻ لاءِ اديب ۽ پبلشر احسان آڪاش کان هن جي  ذاتي زندگي بابت ڪيترائي ئي هلڪا ڦلڪا سوال ڪيم .۔

وڻندڙ شهر بابت چيائين، هونئن ت ه سڄي سنڌ پرين جو پاڇو آهي، پر ڪنهن هڪ شهر جو انتخاب ڪجي ته سنڌ جي خوبصورت هوائن، محبتن ۽ ادبي مرڪزي شهر حيدرآباد دل کي ڇهندڙ ۽ وڻندڙ شهر لڳندو اٿم.

 ڪپڙن جي رنگن ۾ اڇو ۽ ڪارو ،

 موسمن ۾ بهار ۽ سياري جي موسم ،

خوشبوءِ موتئي جي،

پهرن ۾ سج لهڻ وارو شام جو منظر ،

وڻندڙ کاڌن ۾ چانورن جي ماني پلي ۽ بيهن سان گڏ،

موسيقي ۽ فنڪارن جي پسند بابت چيائين دل تي اثر ڇڏيندڙ موسيقي فنڪار ۽ فنڪاره ڪهڙي به هجي دل کي وڻندي اٿم. ۔

سوالن کي اڳتي وڌائيندي پڇيم ته،

زندگي ڇا آهي۔۔۔؟

جواب ڏيندي چيائين ٻين جي خدمت ڪرڻ، تحرڪ ۾ رهڻ ، جستجو ڪرڻ ۽ هر ڪم ۾ اڳتي قدم  وڌائڻ منهنجي نظر ۾ زندگي آهي ۔

پيار ڇا آهي ۔۔۔۔؟

سهپ، قرباني عزت ۽ احترام ڪرڻ ئي اصل پيار آهي ۔

عورت کي قدرت جو حسين تحفو سمجهي ٿو ۔

رشتيدارن جي پيار مان مطمئن آهيو؟

مان پنهنجي طرفان ڏيندڙ پيار مان بلڪل مطمئن آهيان ۔

سڀ کان وڌيڪ عزيز ڪنهن کي ٿا سمجهو؟

بي دڙڪ دل سان جواب ڏيندي چيائين بابا سائين ۽ گهر واري .

ڪا خوشي جنهن توهان جي زندگي بدلائي ڇڏي هجي؟

“سپنا گل” سان شادي جيڪا منهنجي من پسند  هئي هن سان پيار جو پرڻو ٿيو،

جنهن سان زندگي بدلجي وئي ۔

ڪو اهڙو غم جيڪو وسري نه سگهيو هجي؟

هڪ ٿڌي آهه ڀريندي  چيائين

“بابا جو وڇوڙو ”، بابا منهنجو دوست پيءُ  هو، منهنجو رهبر هو منهنجي شعور جو رکوالو ، هڪ حڪيم ڊاڪٽر پڙهيو لکيو جنهن منهنجي زندگي جي قدم قدم تي سٺي تربيت ڪئي ۽ مون هن کان تمام گهڻو  سکيو ۽ حاصل ڪيو.۔

ڪا اهڙي خواهش جيڪا پوري ٿي هجي ۽ خوش ٿيا هجو؟

منهنجو تخليقي پورهيو ڇپجي منهنجي هٿن ۾ ايندو آهي نه خوشي ٿيندي اٿم ۔

ڪا اهڙي خواهش جيڪا اڃان پوري ن ٿي هجي؟

هزارين خواهشين ايسي ڪي هر خواهش پي دم نڪلي.

طبيعت ۾ ڪيئن آهيو؟

مزاح جي حس رکندڙ، کلمک، خوش طبع ۽ ملڻسار طبيعت وارو آهيان، ڪاوڙ به گهڻي ايندي اٿم انهيءَ ۾ چڙاڪ ٿي پوندو آهيان. ۔

آخر ۾ پڙهندڙن لاءِ پيغام ڏيندي چيائين “زندگي هڪ دفعو ملي آهي جيترو ٿي سگهي خوش ٿي گذارجي، ملندڙ ڏکن سکن کي منهن ڏيڻ سکجي، پنهنجي حصي جي زندگي خوشين سان جي وٺو ڇو ته زندگي ٻيهر ناهي ملندي.”۔

سنڌ جو نالي وارو شاعر، ڪهاڻيڪار، پبلشر احسان آڪاش پنهنجي علمي توڙي ادبي خدمتن ذريعي سنڌ ڌرتي جي علمي ۽ ادبي خدمت ڪري رهيو آهي. جيتوڻيڪ مالي حالتن ۽ رسالن جي خريدارن جي کوٽ هئڻ سبب هن کي پنهنجو “احساس ميگزين” بند ڪرڻو پيو، پر وس آهر هن ميگزين کي آخري حد تائين هلائڻ جي ڪوشش ڪئي ۽ ڪيترن نوجوان ۽ نون لکندڙ اديبن ۽ شاعرن کي متعارف ڪرايو ، هن جون اهي ادبي خدمتون هميشه سنڌ جي ادبي تاريخ ۾ ياد رکيون وينديون. ۔

سنڌ جو هي کلمک شخص  جيڪو سدائين عزتون ڏيڻ ۽ عزتون وٺڻ جا گر ڄاڻي ٿو سندس پبليڪيشن جي آفيس يارن دوستن جي ٽهڪڙن ۽ ڪچهرين سان گونجيل هوندي آهي. سندس ڳالهائڻ جي محبتي انداز جي  ڪري سدائين ميڙو متل هوندو آهي.

هي ادب سان ذوق رکندڙ جيڪو پاڻ به هڪ سٺو شاعر ۽ ڪهاڻيڪار آهي، ادبي فنڪشن، ادبي تقريبن ۾ نمايان نظر ايندو آهي نه صرف ايترو، پر هو ڪيترا دفعا ايوارڊ تقريبون ڪوٺائي نون توڙي سينئر اديبن کي احساس ايوارڊ ڏئي هنن جي همت افزائي ڪرڻ ۾ اڳڀرو رهيو آهي. ۔

منهنجي دعا آهي ته هو ادب جي ميدان ۾ پنهنجن خدمتن وسيلي سدائين سرخرو ۽ ڪاميابيون ماڻيندو رهي. پڙهندڙن کي پبليڪيشن ذريعي نوان نوان ڪتاب ڏيندو رهي . سنڌي ادب جي پڙهندڙن کي هن جي ايندڙ ڪتابن جو به انتظار رهندو آهي اميد ته جلد سندس ايندڙ ڪتاب اسان جي هٿن تائين پهچندو.  ۔

منهنجي دعا آهي ته سنڌي ادب جي آڪاش جو هي چمڪندڙ ستارو پنهنجي وني ۽ ٻچڙن سان شاد وآباد هجي. “شل کين ڪوبه ڪوسو واءُ نه لڳي.”