اسان سنڌي ڪڏهن سڌرنداسون، اسان سنڌين ۾ شعور ڪڏهن ايندو يا جيڪي فرد ايئن چوندا آهن ته سنڌي جاهل آهن ڇا واقعي به اهي سچ ٿا چون يا بس مڙوئي زبان مان لفظ ڪڍي ٻاهر ڦٽي ٿا ڪن پر جيڪي سنڌين کي جاهل ٿا چون ته لازمي اهي به ايئن سوچي سمجهي سروي ڪري اسان جا افعال ۽ پرڪار ڏسي بعد ۾ ئي ايئن چوندا هوندا ڇو ته هرو ڀرو به ڪير ڪنهن تي ايئن اجائي تنقيد يا اجائي لفظي حملا سو به قومي سطح تي ناهي ڪندو.
Read More
اصل ڳالھ اها آهي ته شين ۾ مرڪزيت ناهي يا سياسي مسئلن ۽ انهن جي حل جي سينٽر پوانٽ ناهي، ان ڪري ته هڪڙا سياستدان ماڻهن کي ڏٽا ڏئي وٺي ٿا اسلام آباد ڀڄن ۽ ٻيا موسمي سياستدان وري ساڳيا ئي ڪرائي تي آندل ماڻهو ميڙي وٺي ٿا صوبائي حڪومت جي خلاف واويلا ڪري شهرن جا رخ ڪن. حالانڪه اهي سمجهن ٿا اهي موسمي سياستدان پنهنجي تڪ جي ماڻهن جا حالَ ناهن سڌاري سگهيا ته اهي ٻين جو ڇا سڌاريندا؟
Read More
ڊاڪٽري پيشي کي مسيحائي پيشو سمجھڻ ڪري دنيا ۾ ڊاڪٽرن جي عزت احترام ڪندي سماج ۾ کين “ڊاڪٽر صاحب” جي معتبر لفظن سان ياد ڪيو وڃي ٿو. ڀلي پوءِ جعلي عطائي ڊاڪٽر ڇو نه ھجن، پر ھن ڀڳواني پيشي سان سلھاڙيل ھجڻ ڪري کين عزت سان ڏٺو وڃي ٿو. اسان وٽ پاڪستان خاص ڪري سنڌ ۾ ڊاڪٽر صاحبان جن ۾ مرد يا عورت ڊاڪٽر اچي وڃن ٿا تن جو وڏو مان رھيو آھي. شاگرد طبقو ڊاڪٽري پيشي کي عزت جي نظرن واري اھميت سان ڏسڻ ڪري “ڊاڪٽر” ٿيڻ کي اوليت ڏين ٿا.
Read More
پاڪستان ۾ گذريل مون سون جي برساتن کانپوءِ آيل ٻوڏ هڪ واضح ۽ خوفناڪ پيغام ڏياريندڙ هئي ته تبديل ٿيندڙ موسم مستقبل ۾ وڌيڪ تباهي آڻيندي ۽ رياست وقت سر ڪي جوڳا اپاءُ وٺي. گڏيل قومن جي جاري ڪيل رپورٽ به خبردار ڪيو هو ته نظام بهتر ڪيو ۽ عام ماڻهن جي زندگيءَ کي محفوظ بڻايو. 2023 ۾ بارشن جي گهڻائي جي ڪري ڪجھ علائقا پاڻي هيٺ رهيا ۽ ڪجھ علائقا وري وڏي ٻوڏ واري صورتحال سبب تباهي جو شڪار ٿيا.
Read More
18 آگسٽ 1941ع تي ٿرپارڪر جي علمي ۽ ادبي طور زرخيز زمين تي جنم وٺندڙ، ديوان ولي رام ولڀ ولد ڪيول رام جو شمار سنڌي ٻولي ۽ ادب جي انهن ليکڪن ۾ ٿئي ٿو جن پنهنجيون پوريون حياتيون هن لاکيڻيءَ ٻوليءَ جي خدمت ۾ گذاريون. ولي رام ولڀ جي انهن ڪوششن کي سنڌي نثر جي تاريخ ۽ هر دور ۾ مڃتا ملندي رهندي. هن نثر ۾ ڪهاڻيون، ناول، جيون ڪهاڻيون، خط، انٽرويو، مضمون ۽ مقالا لکيا ۽ ترجمو ڪيا آهن. انکان سواءِ تاريخ، فلسفي ۽ مذهب جو موضوعن تي پڻ ڪتاب لکيا اٿن ته درسي ڪتاب جي حوالي سان سنڌ ٽيڪسٽ بڪ بورڊ ۾ خدمتون سر انجام ڏنيون.
Read More
لاڙ جي ضلعي بدين سان تعلق ھوندي مون کي اھو اطمينان رھيو آھي ته سڄي سنڌ جيان عورت کي ڪاري ڪري مارڻ جو رجحان اسان وٽ نه ھئڻ جي برابر رھيو آھي. ھتي جي عورت کي ڪجھ ڪري ڏيکارڻ ۽ ڪامياب ٿيڻ جا موقعا ڀلي گھٽ ملندا ھجن پوءِ به ھوءَ سنڌ جي ٻين ضلعن سان لاڳاپيل عورتن کان ڪنھن به صورت ۾ گھٽ نه رھي آھي. مون وٽ ماضي جي عظيم ڪردارن شاعره مرکان شيخڻ يا پنھنجي مرشد حضرت سلطان الاولياءَ خواجه محمد زمان نقشبندي قدس سره جي شان ۾ ڳيچ چوندڙ ٽالپر قوم سان تعلق رکندڙ نامعلوم مريدياڻي (منھنجي تحقيق جاري آھي) ۽ سومرن جي دور جي سورمي ٻاگھي جا مثال ڏيڻ سان گڏ بدين جي ڪجھ موجوده عورت ڪردارن جا نالا به آھن، بدين شھر جي ڪولھي برادري سان تعلق رکندڙ جوڊو ڪراٽي جي ماھر برکا ڪولھي به لاڙ پٽي جي عورتن لاءِ ھمت ۽ شجاعت جو نمونو رھي آھي! پاڻ ھن وقت دبئي ۾ پنھنجي انسٽيٽيوٽ ۾ جوڊو ڪراٽي جي تربيت ڏئي ٿي. ٻيا به گھڻا نالا آھن انھن ۾ سلميٰ تبسم جو نالو به اچي ٿو.
Read More
سنڌ جي تاريخ لکين سورھين وڏن وڏن عالمن سياستدانن انصاف پسند امن پرست انساني حقوق لاءِ پاڻ پتوڙيندڙن ۽ ھميشه ڪرپٽ سياستدانن ۽ بدعنوان آفيسرن کي دنيا جي سامھون وائکو ڪرڻ وارن سان ڀري پئي آهي. سنڌ ۾ چند ۽ اھم اھڙيون ھستيون آھن، جيڪي ڌرتيءَ جي سڃاڻپ بڻيل رھيون آھن. اھڙين عظيم ۽ با وقار ھستين ۾ شھيد سنڌ علامه ڊاڪٽر خالد محمود سومرو صاحب به شمار ٿئي ٿو. شھيد سنڌ علامه ڊاڪٽر خالد محمود سومرو جھڙي عظيم رتبي واري بالاتر شخصيت ڪا جھڙي تھڙي شخصيت ناھي جنھن کي مان پنھنجي لفظن ۾ سمائي سگھان. پاڻ تمام ڀلوڙ عالم دين ديني مدرس ۽ مظلوم عوام جو ساٿ ڏيڻ وارو وڏو عظيم رتبي وارو سياستدان ھو. مظلومن جي لاءِ اميد ۽ دشمنن جي لاءِ خوف دين ۽ ڌرتي جا دشمن سندس نالي کان ڏڪي ويندا ھئا. پاڻ سنڌ جي مختلف مسئلن جي لاءِ قومپرست پارٽين سان گڏجي تمام گهڻو سنڌ جي لاءِ عوام لاءِ خدمتون سرانجام ڏنائين جيڪي سنڌ جي تاريخ ۾ ڪڏھن به ڳجھيون ڪانه رھنديون. سندس زندگي ايندڙ نسلن لاءِ مشعل راھ آھي.
Read More
ملڪ ۾ هاڻي کاٽو پٽ ادارا وڃي ڪجھ رهيا آهن، جيڪي آڱرين تي ڳڻي سگهجن ٿا. جنهن ۾ سڀ کان وڌيڪ ڪمائيندڙ ادارو صرف ٽيڪس ڪليڪشن رهيو آهي ۽ ٽيڪس ڪليڪشن جو دائرو ڏينهون ڏينهن وڃي ٿو وڌندو ۽ وقت سر ان ٽيڪس جي مد ۾ سرڪار ٻيون شيون ۽ خدمتون به شامل ڪندي ٿي وڃي. مثال طور: 60 ۽ 70 وارن ڏهاڪن ۾ رڳو انڪم ٽيڪس جو ادارو فعال هوندو هو جيڪو هر قسم جي شيءِ يا ملڪيت تي انڪم ٽيڪس يا کڻي ويلٿ ٽيڪس اوڳاڙيندو هو. هاڻي ته وري انڪم ٽيڪس جو ادارو ڀَتي جي صورت وٺي ويو آهي.
Read More
سنڌ جي موجوده دور جي شاعرن جو جڏهن ذڪر ڪبو ته سکر جي ڊاڪٽر ادل سومرو جو نالو سڀني کان مٿانهون هوندو. ڊاڪٽر ادل سومرو پنهنجي شاعريءَ ۾ احساسن، امنگن، جذبن، سونهن ۽ پريت کي سهڻي انداز سان پيش ڪيو آهي.
Read More
پاڪستان جي قيام لاءِ يقينن ملڪ جي سمورن صوبن جي عوام جانين جون عظيم قربانيون ڏيئي هيءُ ملڪ آزاد ڪرايو آهي، جنهن ۾ سنڌ جي مسلمانن سڀ کان وڌيڪ قربانيون ڏنيون آهن، جنهن لاءِ پاڪستان جي باني قائد اعظم محمد علي جناح جي مخلصانه ۽ قائدانه صلاحتين جو چرچو هر جاءِ تي ٿيڻ لڳو. قائد اعظم محمد علي جناح تاريخ جو هڪ اڻ مٽ تسلسل بڻجي هڪ ئي وقت انگريز سامراج ۽ تعصب پرست ۽ ڪٽر ماڻهن کان آزادي ورتي، پر انهيءَ آزاديءَ لاءِ قائد اعظم محمد علي جناح پنهنجي وڪالت ذريعي پنهنجي ملڪ جو ڪيس وڙهڻ سميت هر محاذ تي ملڪ جي دفاع ڪرڻ لاءِ هڪ مضبوط سياسي گرائونڊ تيار ڪرڻ لاءِ به هڪ پليٽ فارم جوڙيو هو.
Read More